Son zamanlarda ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrelandiya ilə bağlı açıqlamaları daha da artıb.
Ağ Ev rəhbəri sözügedən adanı ABŞ-yə birləşdirməkdə israrlı olduğunu açıq şəkildə göstərir. O, hətta bunun üçün hər yolu yoxlaya biləcəyini də elan edərək Qrelandiya ilə bağlı Danimarka üzərində ciddi təzyiq yaratmağa çalışır. Üstəlik, adıçəkilən adaya görə hərbi müdaxilə ehtimalının belə gündəmdə olduğu iddiaları yayılıb.
Maraqlıdır, ABŞ Qrelandiyaya hərbi müdaxilə edə bilər?
Bununla bağlı politoloq Rəşad Bayramov Hit.az-a açıqlama verib. O bildirib ki, Tramp hələ birinci hakimiyyəti dönəmində ABŞ-nin Qrelandiyanı satın almasını təklif etmişdi:
"Lakin onun 2019-cu ildə verdiyi bu təklif Danimarka və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən ciddi şəkildə tənqid olmuşdu. İndi isə Tramp faktiki olaraq ikinci hakimiyyəti dönəmində yenə də Qrelandiyanı istəməklə bu məsələnin ABŞ-nin strateji maraqları baxımından nə qədər önəmli olduğunu ortaya qoyur. Onun düşüncəsinə əsasən, Qrelandiya milli təhlükəsizliyini təmin etmək, eləcə də Çin və Rusiyanın təhdidlərindən qorunmaq üçün ABŞ-nin tərkibinə daxil olmalıdır".
Ekspert qeyd edib ki, Qrelandiyanın təbii sərvətləri, nadir torpaq elementləri və strateji mövqeyi ABŞ üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır:
"Üstəlik, rəsmi Vaşinqton bunu özünün milli təhlükəsizlik maraqları kimi qəbul edir. Artıq hər kəs Tramp administrasiyasının Qrelandiya ilə bağlı mövqeyinin ritorika olmadığını başa düşür. Çünki Qrelandiya məsələsi həm də Trampın siyasətində xətt halına gəlib çatıb.
Bu, Rusiya və Çinin bölgədə artan maraqları fonunda geosiyasi yarışın bir hissəsi kimi qəbul oluna bilər. Danimarka hökuməti bu iddianı ötən illərdə olduğu kimi yenə də qeyri-real hesab edir. Rəsmi Kopenhagen Qrelandiyanın Danimarkanın ayrılmaz hissəsinin olduğunu və müstəqilliyin ada əhalisinin iradəsi ilə həll oluna biləcəyini vurğulayır".
Rəşad Bayramov hesab edir ki, indiki mərhələdə ABŞ-nin Qrelandiyaya hərbi müdaxilə edəcəyi inandırıcı deyil:
"İndiki mərhələdə ABŞ-nin Qrelandiya üçün hər hansısa hərbi müdaxilə edəcəyini düşünmürəm. Çünki ortada NATO faktoru var. Hansı ki, Danimarka da ABŞ kimi alyansın üzvüdür. NATO rəhbərliyi isə sözügedən məsələnin bu şəkildə həllinin mümkünsüz olduğunu qeyd edir.
Düşünürəm ki, Tramp bundan sonra ciddi təzyiq siyasəti aparacaq. O, Danimarkanın iqtisadi təzyiq altına alınması və digər sahələrdə maksimum təzyiq siyasəti həyata keçirməklə hansısa güzəştlərə nail olmağa çalışacaq. Lakin buna baxmayaraq, mövcud vəziyyətdə hərbi müdaxilə ehtimalı inandırıcı deyil, hətta mümkünsüzdür".
Pərviz