ABŞ prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyaya qarşı hərəkətləri Avropa və NATO üçün böyük nəticələrə səbəb olur, çünki onlar ABŞ-ı hərbi alyansın digər üzvlərinə qarşı qoyur.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg" yazıb.
Nəşr qeyd edib ki, Trampın Qrenlandiya ilə bağlı hərəkətləri ABŞ-ı onun rəhbərlik etdiyi və yaratmasına kömək etdiyi transatlantik hərbi alyansın digər üzvlərinə qarşı qoyur. Bu, NATO-ya olan etimadı sarsıdacaq və Avropa İttifaqına görünməmiş hərbi xərclər yükü qoyacaq.
"Bloomberg" həmçinin əlavə edir ki, ABŞ-ın Qrenlandiyaya müdaxiləsi bütün güc balansı üçün genişmiqyaslı nəticələrə səbəb olacaq və potensial olaraq bütün Qərb alyansını qeyri-sabitləşdirəcək.
Jurnalistlər qeyd ediblər ki, Qrenlandiya hazırda "NATO-nun kollektiv müdafiəsi" ilə qorunur və ona hücum alyansın bütün üzvlərinə hücum demək olardı.
Nəşr yazır ki, nəzəri olaraq, bu, istənilən hərbi hücuma qarşı əhəmiyyətli bir maneə yaratmalıdır. Lakin NATO-nun qarşılıqlı müdafiə ilə bağlı 5-ci maddəsi bir üzvün digərinə hücum etməsi halında nə baş verəcəyini izah etmir. "Bloomberg" qeyd edir ki, NATO-nun ən güclü üzvünün hələ də qaydalara riayət etməyə borclu olduğuna inanıb-inanmadığı da aydın deyil.
Marşall Fondunun əməkdaşı İan Lesser nəşrə bildirib ki, güc tətbiqi alyans üçün böyük təhlükə yaradacaq və ABŞ-ın NATO-ya öhdəliyi ilə bağlı mövcud narahatlıqları daha da artıracaq: "Bu, NATO-nu və transatlantik münasibətləri real risk altına qoyacaq və Rusiya və Çin üçün əsl hədiyyə olacaq".
"Bloomberg" yazır ki, NATO daxildə parçalanarsa, Danimarka Aİ tərəfdaşlarına müraciət etmək və onlardan Qrenlandiyanı müdafiə etmək ehtiyacını Vaşinqtonla münasibətləri qorumağa qarşı balanslaşdırmalarını istəmək məcburiyyətində qalacaq. Danimarka Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutunda ABŞ xarici siyasəti üzrə ekspert Rasmus Sonderqaard, Trampın məqsədinin Avropanı bu şəkildə bölmək ola biləcəyini irəli sürür.
2026-cı ilin yanvar ayında ABŞ prezidenti Donald Tramp ABŞ-ın müdafiəsi üçün Qrenlandiyaya ehtiyacı olduğunu və adanın ABŞ-a təhvil verilməsinin Avropa İttifaqının özünü müdafiə etməsinə kömək edəcəyini bildirib. ABŞ dövlət katibinin müavini Stiven Miller qeyd edib ki, ABŞ Danimarkanın Qrenlandiya üzərində nəzarətinin legitimliyinə şübhə ilə yanaşır.
ABŞ-ın açıqlamalarına cavab olaraq Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen bir NATO ölkəsi digər NATO ölkəsinə hücum edərsə, bu, alyansın sonu olacağını söylədi. Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen Trampın sözlərini hörmətsizlik adlandırıb və ABŞ-ı adanın ilhaq edilməsi ilə bağlı danışıqlara son qoymağa çağırıb.
Avropa Komissiyası da Danimarkanın suverenliyini və ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib.
Samir
