Alyaskadan tapılan müəmmalı “mamont” fosilləri balina çıxdı

DÜNYA
12:18 / 13.01.2026
44

Bir vaxtlar Alyaskada indiyədək tapılmış ən gənc tüklü mamont qalıqları hesab edilən iki fosil nümunəsinin əslində tamamilə başqa bir növə aid olduğu ortaya çıxıb.

HİT.az indiandefencereview.com-a istinadən ki, ictimaiyyətə ayrı-ayrı fosil qalıqlarının tədqiqatını maliyyələşdirməyə imkan verən “Mamontu övladlığa götür” muzey proqramı çərçivəsində bu qədim qalıqlar sandıqlardan çıxarılaraq radiokarbon analizindən keçirilib. Nəticədə məlum olub ki, onlar əslində iki qədim balinaya aiddir. Bu kəşf "Journal of Quaternary Science" jurnalında dərc olunan son tədqiqatda təsvir edilib.

İlkin tapıntı və səhv identifikasiya

1950-ci illərdə Alyaskadakı Dome-Krik qızıl mədənlərində, ən yaxın sahil xəttindən təxminən 250 mil aralıda fosil qalıqları aşkar edilib. Sümüklər əvvəlcə mamont fosilləri kimi tanınıb ki, Şimali Amerikada mamont qalıqlarının geniş yayılması nəzərə alındıqda bu, məntiqli bir ehtimal idi. Fosillər onilliklər boyunca Alyaska Universitetinin Şimal Muzeyinin arxivlərində saxlanılıb.

Bu qalıqlara maraq radiokarbon tarixlənməsi gözlənilməz nəticə göstərdikdən sonra daha da artıb. Karbon analizinə görə, sümüklərin yaşı 1854–2731 il arasında olub ki, bu da təxminən 13 000 il əvvəl nəsli kəsildiyi güman edilən mamont qalıqları üçün gözləniləndən xeyli cavan hesab olunur.

Həqiqətin üzə çıxarılmasında izotop analizinin rolu

Fosil qalıqlarının kimliyini müəyyənləşdirmək üçün Alyaska Universitetinin Ferbenks şəhərciyindən Metyu Vullerin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu əvvəlcə iki fosilləşmiş diskin sabit izotop analizini aparıb. Heyvanların onurğasından götürülmüş bu disklər onların qidalanması və yaşayış mühiti barədə mühüm məlumatlar verib. Sabit izotopların, xüsusilə azot və karbonun nisbəti mamont kimi quru məməlilərindən nəzərəçarpacaq dərəcədə fərqlənib. Əvəzində izotop tərkibi dəniz canlılarına xas xüsusiyyətlər göstərib ki, bu da qalıqların quru heyvanlarına deyil, dəniz məməlilərinə aid olduğunu düşündürüb.

Bundan sonra tədqiqat qrupu fosillərdə tapılan sümüklərdən çıxarılan DNT-ni analiz edərək nümunələrin doğrudan da quru məməlilərinə deyil, iki fərqli balina növünə — kiçik zolaqlı balinaya və Şimali Sakit okean hamar balinasına aid olduğunu təsdiqləyib.

Samir

0