Braziliyadakı Atlantik Meşəsinin qalıqlarında yaşayan ağcaqanadlar getdikcə insan qanı ilə qidalanır və təhlükəli infeksiyaların yayılması riskini artırır. Bu, Braziliya alimlərinin gəldiyi nəticədir.
HİT.az xəbər verir ki, tədqiqat "Frontiers in Ecology and Evolution" (FEE) jurnalında dərc edilib.
Braziliya sahilləri boyunca uzanan Atlantik Meşəsi dünyanın ən biomüxtəlif bölgələrindən biridir. Lakin meşələrin qırılması və insan məskənlərinin genişlənməsi səbəbindən orijinal ərazisinin yalnız üçdə biri qalıb. Alimlər yaşayış yerlərinin itirilməsinin heyvanları, o cümlədən ağcaqanadları davranışlarını dəyişdirməyə və yeni qida mənbələri axtarmağa məcbur etdiyini irəli sürürlər.
Osvaldo Kruz İnstitutundan Ceronimo Alenkarın rəhbərlik etdiyi bir qrup Rio-de-Janeyro ştatındakı iki təbiət qoruğundakı ağcaqanadları araşdırıb. Tədqiqatçılar işıq tələlərindən istifadə edərək 52 növdən 1700-dən çox fərd tutublar. Dişilər qanla qidalandıqdan sonra elm adamları qan qalıqlarından DNT çıxarıblar və qanın aid olduğu onurğalıları müəyyən etmək üçün "genetik barkod"dan istifadə ediblər.
Qan izləri olan 145 dişidən 24-nün qidalanma mənbələri müəyyən edilib. 18 halda ağcaqanadlar insan qanı ilə qidalanırdı, qalan nümunələr isə amfibiyalardan, quşlardan, gəmiricilərdən və digər heyvanlardan gəlir. Bəzən tək bir qan yeməyi insanlar da daxil olmaqla birdən çox mənbəni birləşdirir.
Rio-de-Janeyro Federal Universitetinin həmmüəllifi Serjio Maçado qeyd edib: "Potensial sahiblərinin geniş müxtəlifliyi ilə Atlantik Meşəsində insanlara üstünlük vermək patogen ötürülməsi riskini kəskin şəkildə artırır".
Alimlər bu üstünlük dəyişikliyini ekosistemin məhv edilməsi ilə əlaqələndirirlər. Vəhşi heyvan populyasiyaları azaldıqca, ağcaqanadlar getdikcə insanlarla qarşılaşır və onları ən əlçatan qan mənbəyi kimi seçirlər. Bu, xüsusilə sarı qızdırma, danq, Zika, çikunqunya və digər virus xəstəliklərinə səbəb olan bölgədə dövran edən patogenlər nəzərə alınmaqla narahatedicidir.
Qan analizləri aparılan ağcaqanadların nisbəti nisbətən az olsa da, müəlliflər nəticələri epidemioloji nəzarət üçün vacib bir siqnal hesab edirlər. Yerli ağcaqanadların əsasən insanları hədəf aldığını anlamaq, daha dəqiq infeksiya qarşısının alınması və nəzarət tədbirlərinin hazırlanmasına kömək edə bilər.
Tədqiqatçıların fikrincə, uzunmüddətli perspektivdə bu məlumatlar ekosistemlərin qorunmasının vacibliyini də vurğulayır: təbii tarazlığın bərpası insanlarla təhlükəli xəstəliklərin daşıyıcıları arasında təmas ehtimalını azalda bilər.
Samir
