Amerikalı reaktiv təyyarə XF-85 "Goblin" “parazit qırıcı” kimi hazırlanmışdı. O B-29 və B-36 bombardmançı təyyarələrinin içində yerləşdirilib, uzaq məsafələrdə onların müdafiəsi üçün buraxılmalı idi, çünki müşayiət qırıcılarının uçuş məsafəsi kifayət etmirdi.

Hit.az xəbər verir ki, “19fortyfive” saytına görə, bu kiçik təyyarə trapezi vasitəsilə buraxılır, düşmən hücumlarını dəf edir, sonra yenidən bombardmançıya birləşərək vinçlə içəri qaytarılmalı idi. B-29 üzərində sınaqlar zamanı uçuşlar uğurlu olsa da, turbulensiyalı hava axını geri qayıtmağı təhlükəli edirdi və pilotları qarın üzərində eniş etməyə məcbur edirdi.

Təkərlərin olmaması və uçuş məsafəsinin məhdudluğu bu konsepsiyanı çox mürəkkəb edirdi. Hava üzərində yanacaq doldurma sistemi inkişaf etdikdən sonra “Goblin”-ə ehtiyac qalmadı və proqram bağlanıb.

XF-85 “Goblin”in funksiyası

Əsas B-29/B-36 bombardmançısı XF-85-i bomba bölməsində daşımalı idi. Əgər bombardmançı dəstəsi düşmən qırıcılarının hücumuna məruz qalarsa, “Goblin” trapezdən buraxılaraq müdafiə edirdi.

Düşmən qırıcıları neytrallaşdırdıqdan sonra “Goblin” yenidən B-36-ya birləşməli və vinçlə bomba bölməsinə qaldırılmalı idi.

40-cı illərdə sınaq pilotları XF-85-i uğurla işə salmışdılar, lakin B-29-un altındakı turbulensiya geri qayıtmağı çətin və təhlükəli edirdi. Təxminən uçuşların yarısı pilotların trapezə yapışa bilməməsi səbəbindən fövqəladə enişlə bitirib.

XF-85 “Goblin”in yaradılma səbəbi

Onun yaradıldığı dövrdə II Dünya müharibəsi sona çatırdı, Soyuq Müharibə isə sürətlə baş qaldırırdı. 10 mühərrikli (4 reaktiv, 6 turbogirvanlı) B-36 “Peacemaker” Londondan Moskvaya uçub geri qayıda bilərdi, lakin müdafiəsiz olsa, sovet qırıcıları üçün asan hədəf olardı.

Kiçik qırıcılar bombardmançılara müşayiət üçün götürüləcək və lazım gəldikdə onları müdafiə edəcəkdi. Həmin dövrün ilkin reaktiv qırıcıları qısa məsafəyə uça bildiyi üçün bombardmançılara çatıb geri qayıda bilmirdi; buna görə qırıcıları bomba dəstəsinə daxil etmək alternativ olaraq seçilmişdi. Beləliklə, Hərbi Hava Qüvvələri öz “uçan daşıyıcısını” yaradıb.

XF-85 “Goblin” çox kiçik idi – uzunluğu 4,5 m, qanad enişi 6,4 m. Qısa qanadlar vertical şəkildə qatlanaraq B-36 bomba bölməsinə sığmalı idi. Təyyarənin çəkisi cəmi 2 ton olub.

“Goblin”in uçuş məsafəsi qısa, uçuş müddəti isə 1 saat 20 dəqiqə idi. Lakin turborreaktiv mühərrik sayəsində maksimum sürəti 1046 km/saat, kruiz sürəti isə 362,1 km/saat təşkil edirdi.

Qırıcı dörd 50 kalibrli M2 pulemyot ilə silahlanmışdı.

Kiçik olmasına baxmayaraq, təyyarədə fövqəladə vəziyyət və ya vurulma halında pilot üçün katapult oturacağı vardı. Arxa qanad “dovşan qulaqları” formasında, beşbucaqlı konfiqurasiyada idi.

XF-85 “Goblin” eniş və qalxma zolağı üçün nəzərdə tutulmamışdı; təkərləri yox idi. Yeganə yol bombardmançıya trapez vasitəsilə yapışmaq idi.

Uçuşların yarısı turbulensiya səbəbindən trapezə yapışa bilməmək və fövqəladə enişlə bitirib.

Heç bir XF-85 B-36-ya yerləşdirilmədi və proqram 1949-cu ilin sonunda, normal qırıcıların hava üzərində yanacaq doldurma sistemi inkişaf etdikdən sonra dayandırılıb.

Samir