Bu yaxınlarda arxeoloqlar Çinin qərbində 3 min ildən çox əvvəl insanların pivəyə bənzər içkilər necə hazırladıqlarını göstərən qədim fermentasiya olunmuş içkilərin mövcudluğuna dair sübutlar aşkar ediblər.

Hit.az xəbər verir ki, bu barədə "Fox News" yazır.

Tədqiqat Çinin şimal-qərbində, Tibet yaylasının şimal-şərq kənarına yaxın yerləşən Qansu əyalətindəki Moqou abidəsində aparılıb.
Məqalədə qeyd olunur ki, bu ərazi eramızdan əvvəl ikinci minilliyin sonlarında, tunc dövründə uzun müddət qəbiristanlıq kimi istifadə olunub. Tədqiqatçılar dörd qəbirdən əldə edilən 42 qabı analiz edərək, onların vaxtilə fermentasiya olunmuş mayelər saxladığını göstərən mikroskopik qalıqlar aşkarlayıblar.

Mütəxəssislər mikrofosillərin analizini apararaq nişasta qranulları, fitolitlər və göbələk izləri müəyyən ediblər ki, bu da Moqou sakinlərinin qida rasionunun “müxtəlifliyindən” xəbər verir.

Məlum olub ki, Moqou əhalisi içkiləri “ku metodu”ndan istifadə etməklə hazırlayıb. Bu üsul düyü və Monascus adlı qırmızı kif göbələyindən mayalanma üçün xüsusi maya hazırlanmasını nəzərdə tutur. İçkilər darı, düyü, buğda və arpa kimi dənli bitkilərdən istehsal olunub.

Tədqiqatın həmmüəllifi, Stenford Universitetinin Şərqi Asiya dilləri və mədəniyyətləri üzrə professoru Li Liu bildirib ki, bu fermentasiya olunmuş içkilər böyük ehtimalla sıyıq konsistensiyalı, süzülməmiş pivəyə bənzəyib.

Onun sözlərinə görə, içkilərin alkoqol tərkibi aşağı olub və “yumşaq turş-şirin dada” malik olub.
“Çox güman ki, onlar təzə halda içilib və müasir pivə istehsalında istifadə olunan xmel olmadan hazırlanıb. Fermentasiya bu içkilərin saxlanma müddətini, qida dəyərini və həzm olunmasını yaxşılaşdırırdı ki, bu da onların yalnız sırf ritual məqsədlərlə deyil, gündəlik istifadə üçün də yararlı olmasına imkan verirdi”,  deyə tədqiqatçı vurğulayıb.

Li Liu qeyd edib ki, fermentasiya olunmuş alkoqollu içkilərin Çində uzun tarixi var və onlar 10 min il ərzində dəfn mərasimlərində qurban kimi, həmçinin bayram tədbirlərində istifadə olunub.

Onun sözlərinə görə, eyni zamanda bu içkilər gündəlik qida mənbəyi kimi də xidmət edə bilərdi, çünki fermentasiya onların saxlanma xüsusiyyətlərini, qida dəyərini və həzm olunmasını artırırdı və bu da onları yalnız ritual məqsədlərlə məhdudlaşdırmırdı.

Tədqiqatçı əlavə edib ki, pivəbişirmə üsulları əsrlər boyu əsasən dəyişməz qalıb ki, bu da yaxşı formalaşmış bir ənənənin mövcudluğundan xəbər verir.

“Bu tədqiqat Çinin qərbində tunc dövrünə aid qədim alkoqol qalıqlarının ilk elmi analizidir. Abidə şərq-qərb istiqamətində əsas mədəni əlaqə yolları üzərində yerləşdiyindən, nəticələr pivəbişirmə bilikləri və fermentasiya təcrübələri kimi "görünməz" ənənələrin insanlar arasında regionlararası qarşılıqlı əlaqə və mədəni mübadilənin vacib, lakin tez-tez yetərincə qiymətləndirilməyən tərkib hissəsi olduğunu göstərir”, deyə Li Liu vurğulayıb.

Samir