NATO çərçivəsində Ballistik raket buraxılışlarının erkən xəbərdarlığı missiyasında əsas rol ABŞ-a məxsusdur, o cümlədən Rusiya “Oryeşnik” raketləri üçün.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə nüfuzlu Beynəlxalq Strategiya Araşdırmaları İnstitutu (IISS) tərəfindən yayımlanan "Military Balance Blog" məqaləsində bildirilir.
Məqalədə qeyd olunur ki, raket buraxılışlarının aşkarlanması hələ də ABŞ kosmik sistemlərinə bağlıdır və Avropa alyans üzvləri bu problemi həll etməyə çalışırlar.
ABŞ bu imkana özünün Ümumi Erkən Xəbərdarlıq Sistemi (SEWS) sayəsində malikdir ki, bu sistem raket buraxılışlarını təxminən real vaxt rejimində izləməyə imkan verir. Bu imkanın böyük hissəsi onun kosmik infraqırmızı sistemi (SBIRS) ilə təmin olunur və bu, Vaşinqtonu orbital erkən xəbərdarlığın yeganə təminatçısı edir. NATO-nun Avropa üzvləri indi suveren imkanlarını inkişaf etdirməklə bu problemi həll etməyə çalışırlar, lakin çətinliklərlə üzləşirlər.
“SBIRS həm genişmiqyaslı müşahidə, həm də ayrı-ayrı hədəflərin dəqiq izlənməsini təmin edir. Avropada bu imkanlar ABŞ-ın modernləşdirilmiş AN/FPS-132 radarları ilə tamamlanır. Bu radarlar İngiltərədəki Fylingdeyl hava bazasında yerləşir, raketləri aşkar edir və digər sensorlara siqnallar ötürür”, deyə məqalədə bildirilir.
Müəlliflər vurğulayıb ki, Ukraynada Rusiya aqressiyası və müharibənin bitməsindən sonra ordusunu bərpa etməsi potensial təhlükəsi Avropanın erkən xəbərdarlıq sistemlərinin inkişafına diqqətini artırıb.
2025-ci ilin oktyabrında Fransa və Almaniya "Odin’s Eye II" erkən xəbərdarlıq sisteminin tətbiqini sürətləndirmək üçün ikitərəfli təşəbbüs başladıb. Berlin və Paris Avropa müşahidə sistemi üçün ikitərəfli erkən xəbərdarlıq sistemi (JEWEL) layihəsinin birgə işə salınması üçün Məqsəd məktubu imzalayıb və iki geostasionar peykin buraxılmasını öhdələrinə götürüblər. Bu peyklər ehtimal ki, SBIRS-ə bənzər yüksək orbitli peyklərlə (HEO) tamamlanacaq. Kosmik komponentdən əlavə, JEWEL həmçinin müxtəlif uçuş mərhələlərində təhlükələri aşkar etməyə və izləməyə kömək edən yerüstü sensorları da əhatə edəcək və məlumatları komanda mərkəzlərinə ötürəcək.
“JEWEL layihəsi Berlin və Paris arasında “uyğunluq əsasını” yaratmağı hədəfləyir. JEWEL ikitərəfli çərçivə proqramıdır, lakin digər Avropa ölkələrinin də iştirakına açıqdır və Odin’s Eye II layihəsi ilə sıx bağlıdır. Məqsəd – JEWEL vasitəsilə təxminən 2030-cu ilə qədər əməliyyat imkanlarını yaratmaqdır”, deyə məqalədə qeyd olunur.
Samir
