ABŞ donanmasının təyyarədaşıyıcısı "USS Abraham Lincoln" (CVN-72) dünyanın ən güclü hava qruplarından birini daşıyır – təxminən 90 təyyarə və helikopter, o cümlədən "F/A-18 Super Hornet" qırıcıları və kiçik görünüşlü "F-35C Lightning II". Lakin göyərtə aviatsiyasında heç vaxt "F-22 Raptor" olmayıb, baxmayaraq ki, bu, dünyanın ən yaxşı qırıcılarından biri hesab olunur.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "Wionews" yazıb.

Səbəb təyyarənin konstruktor və istismar məhdudiyyətlərindədir.

"F-22 Raptor" yalnız ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri üçün, hava üstünlüyünü təmin edən quru qırıcı kimi hazırlanıb. Onun gövdəsi və şassisi daşıyıcı əməliyyatlarının ekstremal yüklərinə – katapultla qaldırılma və sərt enmələrə – hesablanmayıb. Göyərtə üzərinə enmək əslində “idarə olunan düşmə”dir və bunun üçün daha möhkəm konstruktor tələb olunur.

F-22-də arxa tırmanış qarmağı olsa da, bu yalnız fövqəladə dayanmalar üçün nəzərdə tutulub, daşıyıcıda müntəzəm istifadə üçün deyil. Müqayisə üçün, daşıyıcı qırıcıları çoxsaylı tutma-enmə əməliyyatlarına uyğun gücləndirilmiş sistemlərə malikdir.

F-22-nin gizlilik örtüyü ayrıca problem yaradır. O, duzlu su, rütubət və külək kimi aqressiv dəniz şəraitinə son dərəcə həssasdır. Raptoru görünməz saxlamaq hətta quru bazalarında da çətindir, göyərtə üzərində isə bu həm çox baha, həm də texniki baxımdan riskli olardı.

F-22 həmçinin daşıyıcı katapultları ilə uyğun deyil: onun ön ayağı göyərtədən qalxmaq üçün lazım olan ani sürətlənməyə dözmür.

1990-cı illərdə "F-22N Sea Raptor" – qırıcının dəniz versiyası, dəyişdirilmiş qanadlarla – layihəsi müzakirə olunub. Lakin ABŞ donanması yüksək maliyet və təyyarənin əsas xüsusiyyətlərinin itirilməsi riski səbəbindən bu fikri rədd edib.

Bunun əvəzinə donanma "F-35C Lightning II"yə üstünlük verib – göyərtə üçün xüsusi uyğunlaşdırılmış qırıcı, daha böyük qanadlar və möhkəmləndirilmiş şassiyə malikdir. Bu təyyarə daşıyıcı üçün əsas kiçik görünüşlü təyyarəyə çevrilib, F-22 isə hələ də yalnız quru bazalı “hava canavarı” olaraq qalır.

Samir