ABŞ-ın Ukraynada Rusiyanın müharibəsini dayandırmaqla bağlı baxışı belədir ki, Ukrayna Donbası üzərindən imtina etməlidir; bu ərazi on ildən çoxdur ki, ölkənin müdafiəsinin əsas daşıdır. Əvəzində Kiyevə gələcək mümkün işğallardan qorunmaq üçün Qərb təhlükəsizlik zəmanətləri vəd edilir. Lakin hələlik heç bir tərəf tez bir razılığa gəlməyə hazır deyil. 

HİT.az xəbər verir ki, "The Wall Street Journal" müharibənin mümkün üç ssenarisini təsvir edir. Nəşr hesab edir ki, 2026-cı ilin sonuna qədər onun başa çatması çox az ehtimallıdır.

Ssenari 1. Mübarizənin davam etməsi və danışıqların davamı

Ən ehtimal olunan ssenari – beşinci ilini tamamlayan tükənməyə yönəlmiş müharibə və eyni zamanda danışıqların sanki dövr etməsidir.

“Əsas problem ondadır ki, Putin yalnız öz maksimalist məqsədlərini nəzərə alır. Bu yalnız ərazi ilə bağlı deyil, həm də Ukrayna üzərində hakimiyyət arzusuna aiddir. Ukrayna isə sadəcə tabe olmağı qəbul etmir", deyə NATO-dakı ABŞ-ın sabiq səfiri Daq Lyut bildirib.

Kreml hələ də ümid edir ki, Ukrayna ordusu rus iqtisadiyyatından əvvəl tükənəcək, lakin Ukrayna hələ çöküşdən uzaqdadır:

"Eyni zamanda hər iki tərəf ABŞ-ın onları zərər verə biləcəyindən ehtiyat edir, xüsusən də Tramp çıxılmaz vəziyyətlə qarşılaşarsa. Ukraynaya hələ də Amerika kəşfiyyatı və digər dəstək lazımdır. Rusiya daha sərt sanksiyalara qarşı həssasdır. Hər tərəf Trampa göstərməyə çalışır ki, konstruktiv hərəkət edir və müharibənin uzanmasında günahkar qarşı tərəfdir".

Ssenari 2. Ukrayna ilk təslim olur

Bu, mütləq çıxılmaz vəziyyətin qalması demək deyil, nəşr bildirir. Ukrayna üçün ən böyük risk ordusunun nəticədə tükənməsidir. Hərbi qüvvələr piyada çatışmazlığını kompensasiya edir və pilotsuz aparat imkanlarını daim təkmilləşdirir, lakin Rusiya son zamanlar bu sahədə onları tutub.

Hərbi ekspertlər hesab edir ki, bu il döyüşlərin xarakteri dəyişməyəcək. 2023-cü ilin sonundan bəri Rusiya tərəfindən Donbasa demək olar ki, fasiləsiz hücum hərbi tarixdə ən yavaş və ən bahalı əməliyyatlardan biri olub. Göydəki çoxlu pilotsuz aparat böyükmiqyaslı manevrləri demək olar ki, mümkün etməyib.

Lakin Ukrayna ordusunun ehtiyatlarının azlığı o deməkdir ki, keçən il şərq hissəsinin gücləndirilməsi Rusiyanın cənuba, o cümlədən Dnepr və Zaporijya vilayətlərinə tədrici irəliləməsi hesabına baş verib və Ukrayna ordusu tədricən çox qısa çarşaft kimi olur, boyun və ya ayaqları açıq qalır:

"Əgər Ukrayna qüvvələri tükənərsə, ona ehtimal ki, ağır olsa da, alternativdən daha yaxşı razılaşma qəbul etməli olacaq. Bu, Moskvanın ərazi tələblərini ödəmək, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin sayını məhdudlaşdırmaq və ölkədə Rusiyanın təsirini bərpa etmək, yalnız ABŞ-dan zəif təhlükəsizlik zəmanətləri ilə müşayiət oluna bilər".

Ssenari 3. Rusiya yorulur

Rusiya iqtisadiyyatı durğunlaşır, qeyri-hərbi sektorlar ixtisar olunur və yüksək faiz dərəcələri zərər verir. Aşağı neft qiymətləri, Ukrayna tərəfindən uzaq məsafəli zərbələr, ABŞ və Avropanın Rusiya kölgə tanker donanmasına qarşı tədbirləri enerji sektoruna təzyiq göstərir ki, Kremlin gəlirləri ondan asılıdır.

Hələ ki, Putinin elitaların və rus ictimaiyyətinin mənfi reaksiyasından narahat olduğuna dair çox az əlamət var. Lakin Rusiya müharibəni sonsuza qədər davam etdirə bilməz. Sanksiyaların gücləndirilməsi və onların tətbiqi müddəti qısalda bilər:

"Əgər Rusiya və ya hər iki tərəf müharibəni uzun müddət davam etdirə bilməyəcəyini düşünürsə, danışıqlar Ukrayna və Rusiya üçün minimal qəbul edilə bilən razılaşmanın tapılması istiqamətinə yönələ bilər".

"Lakin əksər ukraynalılar hesab edir ki, Rusiya hələ bu mərhələyə çatmayıb, çünki Putin hələ də qələbəyə bahis edir", deyə WSJ bildirir.

Samir