Son günlərdə "Airbus BelugaST 5" təyyarəsi son uçuşunu həyata keçirib. Bu hadisə, həm görünüşcə cəlbedici, həm də olduqca vacib olan bu təyyarələr nəsli üçün bir dövrün sonunu işarələyib.
HİT.az xəbər verir ki, 29 yanvar səhəri bu nəhəng təyyarə Böyük Britaniyanın Şimali Uelsindəki Brouqton hava limanına enib. Təyyarə son əməliyyat uçuşunu Fransanın Bordo şəhərindən həyata keçirib. Bu barədə "IFL Science" yazıb.
Məqalədə bildirilir: "Airbus BelugaST" – təyyarə hissələrinin daşınması üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi təyyarədir. Yəni əslində digər təyyarələrin hissələrini daşıyan bir təyyarədir".
"BelugaST 5" filosunda ümumilikdə beş təyyarə mövcuddur. Onlar əsasən təyyarələrin qanadlarını Böyük Britaniyadakı fabriki ilə Avropanın digər obyektləri arasında daşımaq üçün istifadə olunurdu.
Təyyarədə böyük yükün yerləşdirilməsi üçün nəhəng balonabənzər yük bölməsi var. Başlanğıcda bu təyyarəyə A300-600ST (Super Transporter) adı verilmişdi. Lakin “BelugaST” ləqəbi o qədər məşhurlaşdı ki, Airbus rəsmi olaraq təyyarənin adını dəyişib.
Təyyarənin yük qaldırma qabiliyyəti təxminən 40 ton təşkil edir – bu, maraqlıdır ki, hörgüçü balinanın çəkisinə bərabərdir. Təyyarənin burnu yuxarı qaldırıla bilir ki, böyük yük yerləşdirilsin.
1990-cı illərin ortalarından bəri filonun daşımaları təxminən 1700 qanadı və 13 300-dən çox uçuşu əhatə edib. Təyyarə NASA-nın Kennedi Kosmik Mərkəzinə peyklərin daşınması kimi xüsusi yüksək riskli missiyalarda da istifadə olunub.
"BelugaST" həmçinin nadir missiya həyata keçirib – Parisdən Tokiyoya Ejen Delakrua-nın “Azadlıq xalqı aparır” adlı tablosunu daşıyıb. Tablo 2,99 metr hündürlüyündə və 3,62 metr uzunluğunda olub, standart daşıyıcı ilə nəql edilə bilməzdi.
1997-ci ildə BelugaST hava yolu ilə daşınan ən ağır yük üzrə dünya rekordunu qırıb – o vaxt təyyarə ticarət gəmisinə aid nəhəng kimyəvi rezervuarı daşıyıb.
2003-cü ildə isə "BelugaST" ən uzun çarter uçuşu rekordunu yeniləyib. Təyyarə Fransa-Melburn marşrutunda 25 saatdan çox uçub və helikopterləri daşıyıb.
30 ildən artıq xidmət müddətindən sonra filonun ilk təyyarəsi təqaüdə çıxıb. Digər təyyarələrin də növbəti il ərzində istismardan çıxarılması gözlənilir.
Təyyarə Böyük Britaniyada saxlanılacaq və STEM sahələrində uşaq və gəncləri ilhamlandırmaq üçün təhsil mərkəzinə çevriləcək.
2027-ci ilin ortalarından etibarən Airbus-da böyük yük daşıma funksiyasını "BelugaXL" modelinə ötürəcək.
Samir
