Rusiya kosmosda Avropanın əsas peyklərini ələ keçirir - FT

DÜNYA
13:00 / 04.02.2026
52

Avropa təhlükəsizlik mütəxəssisləri hesab edirlər ki, iki Rusiya kosmik gəmisi qitə üzərindən ən azı on iki əsas Avropa peykindən gələn mesajları ələ keçirib. 

HİT.az xəbər verir ki, "Financial Times" qəzetinin məlumatına görə, bu cür ələ keçirmələr yalnız peyklər tərəfindən ötürülən məxfi məlumatları təhlükə altına qoymaqla yanaşı, Moskvaya onların trayektoriyalarını manipulyasiya etməyə və ya hətta qəzaya uğramağa imkan verə bilər.

Qeyd olunur ki, bir neçə ildir ki, Qərbdəki hərbi və mülki kosmik agentliklər orbitdə dəfələrlə şübhəli manevrlər edən iki Rusiya obyekti olan Luç-1 və Luç-2-nin fəaliyyətini izləyir.

Hər iki cihaz, Yer kürəsinin üzərində yüksəkdə fəaliyyət göstərən və qitəyə, o cümlədən Böyük Britaniyaya, eləcə də Afrika və Yaxın Şərqin böyük hissəsinə xidmət edən Avropanın ən vacib geostasionar peyklərinə riskli yanaşmalar edib.

Orbital məlumatlara və yerüstü teleskopik müşahidələrə görə, onlar, xüsusən də son üç ildə bir neçə həftə ərzində peyklərin yaxınlığında qalıblar. 2023-cü ildə buraxılışından bəri Luch-2 həm kommersiya, həm də dövlət məqsədlərinə xidmət edən 17 Avropa peykinə yaxınlaşıb.

"Hər iki peyk "elektron kəşfiyyat aparmaqda" şübhəli bilinir", deyə Almaniya silahlı qüvvələrinin kosmik komandanlığının rəhbəri general-mayor Maykl Traut "Financial Times" qəzetinə bildirib.

Bir Avropa kəşfiyyat rəsmisi həssas məlumatların - xüsusən də Avropa peykləri üçün komanda məlumatlarının - şifrələnməməsindən narahatlığını bildirib, çünki onların çoxu illər əvvəl müasir bort kompüterləri və ya şifrələmə imkanları olmadan buraxılıb:

"Bu, düşmən aktyorlar komanda məlumatlarını qeyd etdikdən sonra onları gələcək müdaxiləyə - və ya hətta məhv etməyə - qarşı həssas edir".

FT-nin qeyd etdiyi kimi, Luch-1 və Luch-2-nin yaxınlaşdığı Avropa peykləri əsasən mülki məqsədlər, məsələn, peyk televiziyası üçün istifadə olunur, eyni zamanda həssas hökumət və bəzi hərbi məlumatlar daşıyır.

Avropa kəşfiyyat rəsmisi bildirib ki, Luch-1 və Luch-2-lərin peykləri özləri maneə törədə və ya məhv edə bilməsi ehtimalı azdır. Bununla belə, onlar, ehtimal ki, Rusiyaya həm yerdən, həm də orbitdə bu cür sistemlərin necə pozula biləcəyi barədə çoxlu məlumat veriblər.

General-mayor Trout, Luch-ların yaxınlaşan peyklərin "idarəetmə kanalını" - peykləri yerüstü nəzarətçilərə bağlayan və orbit tənzimləmələri etməyə imkan verən kanalı ələ keçirdiyinə inandığını bildirib:

"Analitiklərin fikrincə, bu məlumatla Rusiya yerüstü operatorları təqlid edə bilər, peyklərə mühərriklərini idarə etmək üçün yalan əmrlər göndərə bilər, bu əmrlər kiçik orbit tənzimləmələri etmək üçün istifadə olunur. Bu mühərriklər həmçinin peykləri sıradan çıxarmaq və ya hətta onların Yerə qayıtmasına və ya kosmosa uçmasına səbəb olmaq üçün də istifadə edilə bilər".

Bundan əlavə, Luch-1 və Luch-2 tərəfindən toplanan kəşfiyyat məlumatları Rusiyanın Qərb maraqlarına daha az açıq hücumları əlaqələndirməsinə də kömək edə bilər. Digər peyklərin monitorinqi onları kimin və harada istifadə etdiyini göstərə bilər - bu məlumatlar sonradan hədəf yerüstü basqı və ya haker əməliyyatları üçün istifadə edilə bilər.

Samir

0