Polşa SSRİ dövründə törədilmiş cinayətlərə görə Rusiyaya qarşı təzminat iddiası hazırlamağa başlayıb. 

HİT.az xəbər verir ki, "Financial Times" qəzetinin məlumatına görə, təşəbbüs Baş nazir Donald Tusk adından həyata keçirilir.

Ölkə Rusiyadan 1,3 trilyon avro miqdarında təzminat tələb etməyi planlaşdırır, bu məbləğ II Dünya müharibəsi dövründə Almaniyadan tələb olunan təzminatla müqayisə edilə bilər. Tusk tərəfindən Rusiyanın tarixi cinayətlərini araşdırmaq üçün tapşırıq verilmiş institutun direktoru Bartoş Qondek bildirib ki, bu araşdırma nasistlərin vəhşiliklərinə dair keçmiş işindən çox daha genişmiqyaslı olacaq. Araşdırmada Polşa üzərindəki sovet təsirinin davam etdiyi 40 ildən artıq Soyuq Müharibə dövrü də nəzərə alınacaq.

Qondekin sözlərinə görə, təxminən 10 nəfərdən ibarət polşalı tarixçi qrupu Almaniyaya qarşı təzminat hesablanması zamanı olduğundan daha böyük çətinliklərlə üzləşir və bu araşdırmanı "uzunmüddətli layihə" adlandırıb. O qeyd edib ki, polşalı tarixçilərin Rusiyanın xüsusilə həssas arxivlərinə çıxışı yoxdur, bir çox sənəd isə sovet dövründə saxtalaşdırılıb və ya məhv edilib.

Nəşr xatırladıb ki, Polsanın Almaniyaya qarşı təzminat iddiası hələ həll olunmayıb. Almaniya iddia edir ki, təzminat məsələsi II Dünya müharibəsindən sonra hüquqi baxımdan bağlanıb. Eyni zamanda, Polşa partiyası Hüquq və Ədalət (PiS) hesab edir ki, Tusk Berlini təzminat ödəməyə məcbur etmək üçün kifayət qədər iş görməyib.

Avropa Parlamentinin PiS üzvü Arkadius Mulyarçik, 2022-ci ildə Almaniyaya qarşı iddianı idarə edən şəxs, bildirib ki, partiyası sonradan Rusiyaya qarşı da tələb irəli sürmək niyyətində olub. O, Tusku Moskva əleyhinə məsələləri qaldırmaqla Almaniya ilə təzminat danışıqlarında "sükutu ört-basdır etmək" cəhdində günahlandırıb.

"Rusiyaya qarşı təzminat məsələsini qaldırmaq əsas sualdan – Almaniyanın hələ də həll olunmamış məsuliyyətindən yayınmaq cəhdi deməkdir. Tusk PiS-in uğurlarını öz adı ilə təqdim etdiyi üçün, onun bu mövzuda siyasət kapitalı toplaması təəccüblü olmaz", deyə Mulyarçik bildirib.

Əvvəlki məlumatlara görə, Polşa II Dünya müharibəsi üçün Almaniyadan təzminat almağa çalışırdı. 2022-ci ildə partiyanın o vaxtkı lideri Yaroslava Kaçinski açıqlamışdı ki, Almaniyanın Polşaya vurduğu ziyanın məbləği 6,2 trilyon zlotidir (1,32 trilyon dollar). Kaçinski əlavə etmişdi ki, Almaniya heç vaxt Polşaya qarşı cinayətlərinə görə məsuliyyət daşımayıb.

2024-cü ildə məlum olub ki, Polşa Donald Tuskun baş nazir seçilməsindən sonra Almaniyadan təzminat tələb etməkdən imtina edib. Xarici İşlər Naziri Radoslav Sikorski açıqlayıb ki, əvəzinə Polşa başqa kompensasiya forması axtaracaq, məsələn, tarixi binaların bərpası və ya qarşılıqlı müdafiəyə investisiyalar.

Samir