Yaponiyada tapılmış və əvvəllər “itkin pələnglər” hesab edilən Panthera qalıqları əslində qədim şirlərə aiddir.
HİT.az xəbər verir ki, “The Independent” nəşrinin məlumatına görə, bu nəticəyə yeni DNA analizindən sonra gəlinib. Araşdırmanın nəticələri “Proceedings of the National Academy of Sciences” jurnalında dərc olunub.
“Bu gün Yaponiyada nə vəhşi şirlər, nə də pələnglər mövcuddur. Lakin təxminən 129 000–11 700 il əvvəlki son Pleyistosen dövründə arxipelaqda Panthera cinsinə aid iri yırtıcılar yaşayırdı. Əvvəllər bu canlıların qədim pələnglər olduğu düşünülürdü. Yeni genetik məlumatlar göstərdi ki, bunlar yox olmuş növ olan mağara şirləridir”, deyə nəşr bildirir.
Alimlər qeyd edir ki, şirlər təxminən 1 milyon il əvvəl Afrikadan yayılıb və əsasən Şimal Avrasiyanın böyük hissəsini tutub. Pələnglər isə daha çox cənub bölgələrdə rast gəlinirdi. Son Pleyistosen dövründə onların yaşayış sahələri “şir-pələngkeçid zolağı” adlanan ərazidə kəsişirdi; bu zolaq Yaxın Şərqdən Orta Asiyaya, oradan isə Uzaq Şərqə qədər uzanırdı.
Buz dövrlərində dəniz səviyyəsi aşağı düşdüyü üçün Yaponiyanın materik Asiya ilə quru körpüləri yaranırdı. Alimlərin fikrincə, iri məməlilər məhz bu körpülər vasitəsilə adalara daxil olublar.
Əvvəlki tapıntılarda Yaponiyada aşkarlanan Panthera qalıqları orta və son Pleyistosen dövrünə aid hesab olunurdu. Morfoloji xüsusiyyətlər və Yaponiyanın cənub-qərbindəki mühit şərtləri əsasında onları tigrlərə aid edirdilər. Lakin Uzaq Şərqdə, Rusiya, Şimal-Şərqi Çin və Koreya yarımadasında mağara şirlərinin yaşaması bu fərziyyəni şübhə altına qoydu. Yeni DNA analizləri göstərib ki, bütün “yapon pələngləri” əslində mağara şirləridir; araşdırılan nümunələrdən biri təxminən 31 060 il əvvələ aiddir.
Alimlər hesab edirlər ki, mağara şirləri Yaponiyanı təxminən 72 700–37 500 il əvvəl, böyük ehtimalla şimal quru körpüsü vasitəsilə kolonizə ediblər. Hətta onlar Avrasiyanın böyük hissəsindən yox olmasına baxmayaraq, arxipelaqda ən azı 20 min il yaşaya biliblər.
Tədqiqatçılar vurğulayır ki, adaların izolyasiyası və dövri quru körpüləri relikt populyasiyaların saxlanmasına şərait yaratmışdı – eyni prinsiplə yapon canavarları materik qohumlarını üstələyərək sağ qalmışdı.
Beləliklə, yeni məlumatlar Yaponiyada pələnglərin yaşadığına dair əvvəlki fikri təkzib edir. Əslində, arxipelaqı mənimsəyən və hətta cənub-qərb bölgələrinə qədər yayılan Panthera nümayəndələri mağara şirləri olub, əvvəlcə pələnglər üçün əlverişli hesab olunan mühitlərdə belə yaşamışdılar.
Samir


