ABŞ donanmasının "USS Abraham Lincoln" təyyarədaşıyanı indiyə qədər tikilmiş ən iri hərbi gəmilərdən biridir. Uzunluğu 333 metr, suötürmə qabiliyyəti isə təxminən 100 000 ton təşkil edir. Bu qədər iri gəmi üçün sürət və istiqamət dəyişikliyi ciddi mühəndislik problemləri yaradır.

HİT.az "Wionews" portalına istinadən xəbər verir ki, gəmi 30 düyün (təxminən 56 km/saat) sürətinə qədər hərəkət edə bilir. Bu, çox böyük kinetik enerji deməkdir, ona görə də mühərriklər sadəcə dayandırılsa, gəmi su müqaviməti ilə dayanmazdan əvvəl uzun məsafə qət edər.

Gəmilərin yerüstü nəqliyyat vasitələri kimi əyləcləri yoxdur. Dayanmaq üçün tamamilə su müqavimətinə və vintin çəkisinə güvənirlər. Sürətli dayanmaq üçün ekipaj “təcili əyləc” manevrini həyata keçirir: mühəndis komandası nəhəng vintlərin dönmə istiqamətini tərsinə çevirir və gəminin irəliləməsinə qarşı qüvvə yaradır.

"Nimitz" sinifli "USS Abraham Lincoln" kimi təyyarədaşıyanı maksimum sürətdən tam dayanmaq üçün təxminən 3,2 km məsafəyə ehtiyac duyur. Standart dayanma ilə 30 düyündən sıfıra enmək 15–20 dəqiqə çəkir. Təcili vəziyyətdə bu vaxt azala bilər, amma ani dayanma mümkün deyil. Buna görə toqquşmanın qarşısını almaq üçün gəmi çox vaxt yalnız dönüşlə yavaşladılır, dayandırılmır.

Dayanmaq üçün tələb olunan güc iki "Westinghouse A4W" nüvə reaktorundan təmin olunur; bu reaktorlar vintdə 260 000 at gücü çıxış verir. Bu güc olmasa, əyləc məsafəsi xeyli uzanar, kommersiya neft tankerlərinin əyləc məsafəsinə yaxınlaşarıb.

Məsələn, iri və daha az güclü mühərriklərə malik mülki supertanker 15 milə (25 km) qədər dayanmaq üçün yol tələb edir. "USS Abraham Lincoln" isə güc və kütlə nisbətinin yüksək olması sayəsində təxminən 3 km-də tam dayanır ki, bu da bu ölçüdə gəmi üçün çox effektiv hesab olunur.

Samir