Müharibəyə son qoymaq üçün aparılan danışıqlarda Ukrayna və Rusiya ortaq bir məqsəd üzərində razılığa gəliblər - ABŞ prezidenti Donald Trampın qəzəbindən yayınmaq üçün dinc nizamlanmaya mane olduqları təəssüratını yaratmamaq cəhdi.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "The Wall Street Journal" yazıb.

ABŞ vasitəçiliyi ilə bu həftə Cenevrədə keçirilən son danışıqlar turu, bu ilin digər danışıqları kimi, real irəliləyiş olmadan başa çatıb. Sülh prosesi çıxılmaz vəziyyətə düşüb və bir çox müşahidəçilərin, hətta bəzi iştirakçıların fikrincə, siyasi tamaşaya çevrilib.

"Yüksək səviyyəli ukraynalı rəsmi bildirib ki, bu ilin üç tərəfli danışıqlar turu – ikisi Abu-Dabidə, biri Cenevrədə – ABŞ Prezidentini Ukraynanın problem olmadığna inandırmaq üçün tamaşaya çevrilib", deyə məqalədə qeyd olunur.

Tramp hər iki tərəfə zərər verə bilər

WSJ bildirir ki, həm Moskva, həm də Kiyev qeyri-müəyyən Trampın səbrini itirdikdə onlara zərər verəcəyindən qorxur. Ukrayna qüvvələri hələ də ABŞ-dan həyati kəşfiyyat dəstəyi alır, ABŞ isə silahı Avropaya satır, sonra bu silahlar Ukraynanın müdafiəçilərinə çatdırılır.

Eyni zamanda, Qərbin sanksiyalarını gücləndirməsi artıq zəif olan Rusiya iqtisadiyyatını daha da zəiflədə bilər, xüsusilə də neft gəlirlərini daha da azaldarsa. Analitiklərin fikrincə, Rusiya ABŞ yardımına ehtiyac duyur ki, Ukraynaya təzyiq göstərib güzəştlərə məcbur etsin.

"Putin Trampı qəzəbləndirə bilməz, çünki Rusiya iqtisadiyyatı sürətlə pisləşir və yeni sanksiyalar kontrproduktivdir. Buna görə o, sülhə hazır bir insan rolunu diqqətlə oynayır", deyə politoloq və keçmiş Kremlin nitq yazarı Abbas Qallyamov bildirib.

Tarixi dərslər

Ukrayna açıq şəkildə Rusiyanın danışıqlara səmimiyyətini şübhə altına alır və Moskva nümayəndələrini vaxt itirməkdə günahlandırır, tarix dərsləri oxumaqla. Lakin bəzi analitiklər hesab edir ki, danışıqlar realdır, sadəcə nümayiş üçün deyil.

"Danışıqlar haqqında demək olar ki, heç nə sızmaması əvvəl görmədiyimiz ciddi səviyyəni göstərir. Bu, mütləq razılıq əldə olunacağı anlamına gəlmir. Amma insanlar səy göstərir", deyə Beynəlxalq Münasibətlər Şurasının əməkdaşı və keçmiş Ağ Ev əməkdaşı Tomas Qrem bildirib.

Lakin bir neçə yüksək səviyyəli Avropa rəsmisinin sözlərinə görə, bir sıra Qərb ölkələri Putinin danışıqlarda vicdansız davrandığı qənaətinə gəlib. Onların fikrincə, Putin ABŞ vasitəçiliyi ilə danışıqları döyüş meydanında əldə edə bilmədiyi uğurları qazanmaq üçün istifadə etməyə çalışır.

Donbas dilemması

Ağ Ev optimist nəzəriyyəyə əsaslanır: Putinin hərbi məqsədləri ictimai açıqladığı qədər geniş deyil və Ukrayna sadəcə şərqi Donbasın qalan hissəsindən imtina etsə, Putin buna razı olardı.

"Lakin Rusiya rəsmiləri hər kəsə yüksək səslə təkrarlayır ki, onlar Putinin illər ərzində çıxışlarında və məqalələrində açıqladığı geniş məqsədlərindən imtina etməyiblər. Rusiya bütün Donbası istəyir, həmçinin Ukrayna hökumətini, ordusunu, medianı, dini və kimliyi yenidən qurmaqla ölkədə rus təsirini bərpa etmək niyyətindədir", deyə WSJ yazır.

Ukrayna və Rusiya nümayəndələrinin sözlərinə görə, danışıqlarda müəyyən irəliləyiş əldə olunub, lakin əsas strateji məsələlərdə deyil. Lakin atəşkəs hələ nəzərdə tutulmayıb. Yüksək səviyyəli Avropa rəsmiləri bildirir ki, müharibə ehtimal ki, bir-üç il davam edəcək.

Ağ Ev dəfələrlə Moskvaya və Kiyevə razılaşmanı mümkün qədər tez əldə etməyi çağırıb və bəzi amerikalı rəsmilər ümid edirlər ki, razılaşma ABŞ-da noyabrda keçiriləcək ara seçkilərə qədər əldə olunacaq:

"Lakin amerikalı rəsmilərin sözlərinə görə, Tramp Putini və ya Zelenskini razılaşmanı imzalamağa məcbur etmək üçün əlavə təzyiq göstərmir. Əksinə, administrasiya tədricən sülh prosesinə marağını itirir, diqqətini İranla nüvə danışıqlarına və Qazanın bərpasına yönəldir".

Samir