Rusiya-Ukrayna genişmiqyaslı müharibəsi artıq dörd ildir davam edir. İlk günlərdə düşmən qüvvələri sürətlə irəliləsə də, indi onlar şərqdə döyüşlərdə tıxanıb qalırlar.

HİT.az xəbər verir ki, "The Independent" ekspertlərə müraciət edərək Ukraynadakı müharibənin yaxın gələcəkdə necə inkişaf edəcəyi barədə fikirlərini öyrənib. Beynəlxalq təhlükəsizlik üzrə professorlar Stefan Volf və Tetyana Malyarenko, həmçinin Avropa təhlükəsizliyi üzrə professor Jean Monnet qeyd ediblər ki, son dörd ildə döyüş üsulları, xüsusilə dron texnologiyalarının istifadəsi baxımından dəyişib.

"Rusiya dron texnologiyasını yalnız hərbi, həm də bütün kritik infrastruktur obyektlərinə hücum üçün istifadə edib. Lakin Rusiya, eləcə də əvvəlki sovet hərbi doktrinasının əsası – kütləvi ordular və genişmiqyaslı məhvetmə taktikası – dəyişməz qalıb. Hər iki tərəfin kifayət qədər resursları və xarici dəstəyi var ki, status-kvo qorunsun", deyə mütəxəssislər bildiriblər.

Ekspertlər proqnozlaşdırırlar ki, tərəflər bundan sonra da rəqiblərini tükətmək məqsədilə döyüşməyə davam edəcəklər. Lakin yaxın vaxtlarda həm Ukrayna, həm də Rusiya tükənmə həddinə çatmayacaq.

"Bu baş vermədiyi müddətcə Rusiya və Ukraynada siyasi, iqtisadi və sosial durğunluq vətəndaşlara mənfi təsirini davam etdirəcək", deyə məqalədə qeyd olunur.

Putin Trampa ümid edir

Dublin Universitet Kollecinin beynəlxalq siyasət professoru Scott Lucas bildirib ki, hazırda Ukrayna 2022-ci ilin iyununa nisbətən daha çox əraziyə nəzarət edir – bütün çətinliklərə baxmayaraq, o cümlədən Rusiya informasiya təbliğatı, Avropadakı təxribatlar və hətta Tramp cəbhəsindən xəyanət.

"Putin 2021-ci ildə yazdığı esse ilə aydın göstərdi ki, bu onun miras layihəsi olacaq. Buna görə "sülh yaxın" bəyanatları – xüsusilə Trampın elçiləri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner tərəfindən – sadəcə mənasız arzular və ya sarkastik bəyanatlardır. Kremlin razılaşması yalnız Donetsk vilayətinin strateji hissəsinin, ölkənin qalanının və Zelenski hökumətinin əhəmiyyətli təhlükəsizlik zəmanətləri olmadan ələ keçirilməsinə qədər gedə bilər", deyə o vurğulayıb.

Ekspert əlavə edir ki, Putin bundan azına razı ola bilməz, çünki bu onun "layihəsinin" uğursuzluğunu göstərər. Bunun üçün Rusiya artıq 1,3 milyon itki verib. Beləliklə, Putin Trampın elçilərinin ona döyüşdə əldə edə bilmədiyini reallaşdırmağa kömək edəcəyinə ümid edir.

Lucas bildirir: "Lakin mən yaxın gələcəkdə müharibənin gedişində dəyişiklik görmürəm. İşğalın dayandırılması üzrə razılaşmaya nail olmaq demək olar ki, mümkünsüzdür, çünki Kremlin məqsədi Kiyevin kapitulyasiyası yolu ilə "qələbə"dir. Belə kapitulyasiya ehtimalı azdır. Rusiya yalnız yer üzərində kiçik uğurlar əldə edib, Zelenski isə suverenlik, ərazi və təhlükəsizlik mövqeyini qoruyur. Enerji infrastrukturu ciddi ziyan görsə də, əksər ukraynalılar müqaviməti davam etdirməyi dəstəkləyir".

Müharibədə pat vəziyyəti və iki mümkün həll yolu

Birmingham Universitetinin beynəlxalq siyasət professoru Mark Vebber bildirir ki, Rusiya strategiyası Ukraynada pat vəziyyəti yaradıb, xətt faktiki olaraq donub. Onun fikrincə, vəziyyəti dəyişə biləcək iki amil var:

Çinin mövqeyinin dəyişməsi – Çin Rusiya hərbi əməliyyatlarını texnologiya transferi və enerji resursları alışı ilə subsidiyalaşdırır. Pekin bəzi texnologiyaların tədarükünü dayandıraraq Moskvaya sülh danışıqlarında elastiklik üçün təzyiq göstərə bilər. Lakin Webber qeyd edir ki, Çin hazırda Rusiyadan imtina etməyə maraqlı deyil, çünki onların müttəfiqliyi ABŞ və NATO ilə qlobal təsir uğrunda tarazlıq yaratmaq vasitəsidir.

Ukraynanın silahlandırılmasının artırılması – Almaniya, Fransa və Böyük Britaniya silah tədarükünü artırmalı və istifadəyə məhdudiyyət qoymamalıdır. Lakin bu ssenari də az ehtimallıdır, çünki bu ölkələrdə daxili siyasi zərurət Ukraynanı tam qələbəyə qədər dəstəkləmək üçün yoxdur. ABŞ isə hətta Bayden prezidentliyində belə çox ehtiyatlı davranıb.

Cari döyüşlər və taktiki vəziyyət

ISW bildirir ki, Rusiya qüvvələri ehtimal ki, Donetsk vilayətinin Pokrovski şəhərini ələ keçirib. Lakin bu düşmən üçün tam qələbə demək deyil. Pokrovski strateji əhəmiyyətli bir mərkəz olsa da, 2025-ci ilin iyulunda Rusiya zərbələri şəhərin logistika mərkəzi kimi istifadəsini demək olar ki, məhv edib.

Eyni zamanda, Ukrayna Müdafiə Qüvvələri yaxın günlərdə cənubda vacib mövqeləri geri alıb. Bu əməliyyatın əsas hissəsi düşmənin əsas logistika yollarına nəzarət edərək onları kəsib, atəş üstünlüyü yaratmaq olub.

Samir