Paleontoloqlar Əlcəzairdə pləziozavrın ilk qalıqlarını aşkar ediblər. Bu qədim dəniz sürünənlərinin stratigrafik və paleobiocoğrafik tarixi haqqında qiymətli məlumat verir.

Hit.az xəbər verir ki, bu barədə Phys.org yazır.

“Historical Biology” jurnalında dərc olunan araşdırmada qeyd olunur ki, doktor Məhəmməd Naimi və həmkarları pleziozavr qalıqlarını gec Koniyak dövrünə aid olduğunu bildiriblər. Fosil 2025-ci ildə Cebel-Eseni bölgəsində tapılıb.

UBMA.MG-P.ESN.001 nümunəsi tək bir onurğadan ibarət olub və digər onurğasız qalıqlar və mikrofauna ilə əhatə olunmuşdu. Fosil tərkibi göstərir ki, onurğa şelfin izolyasiya olunmuş lagununda yığılmışdır.

“Yalnız tək onurğa mərkəzi əsasında taksonomik aidiyyəti müəyyən etmək çox mürəkkəb bir işdir. Onurğa mərkəzləri geniş qruplara aid olmağa imkan verən diaqnostik xüsusiyyətlər daşıya bilər, lakin nadir hallarda cins və ya növ səviyyəsində dəqiqlik təmin edir”, deyə doktor Naimi izah edib.

Alim bildirib ki, nümunə ventral deşiklərin mövcudluğu əsasında pleziozavrlara (Plesiosauria) aid edilib. Bundan əlavə, pleziozavr növünə aid olduğunu göstərən digər xüsusiyyətlər də müşahidə olunub, o cümlədən yastı oynaq səthləri.

“Bu kəşfdən sonra komandamız daha geniş sahə işlərini planlaşdırıb, Essen formasiya qatlarının əlavə açılışlarını və Təbessa bölgəsində stratigrafik yaxın vahidləri araşdırmağı nəzərdə tutur. Məqsəd eyni horizontda əlaqəli postkranial və kranial elementləri tapmaq, fasiyeslərin lateral dəyişkənliyini xəritələşdirmək və fosil ehtimal olunan qatları müəyyən etməkdir”, deyə doktor Naimi paylaşıb.

Əvvəlcə Səhra bölgəsində – Nigerdə beynəlxalq alim qrupu yeni spinozavr növünün fosil qalıqlarını tapmışdı. Yeni növ “Spinosaurus mirabilis” adlandırılıb.

Alimlərin sözlərinə görə, bu dinozavrların arxasında oraqvari krestlər olub və keratinlə örtülmüşdü. Onların güclü rənglənməsi və nümayişkaranə funksiyası – yuxarıya qalxan krestlər – fərqlənmə məqsədilə istifadə olunurdu.

Regionda digər fosil qalıqlarının təhlili göstərir ki, təxminən 100 milyon il əvvəl, erkən Kretase dövründə, spinozavrlar uzunboyunlu dinozavrlarla çay ekosistemlərində birgə yaşayıblar.

Samir