Alimlər Ceyms Uebb Kosmik Teleskopundan istifadə edərək 2024 YR4 asteroidinin 2032-ci ildə Ayla toqquşma ehtimalını tamamilə istisna edə biliblər.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering" yazıb.
Yeni müşahidələr kosmik daşın trayektoriyasını daha dəqiq müəyyən etməyə və onun Ay səthindən təhlükəsiz keçəcəyini təsdiqləməyə imkan verib.
Yenilənmiş hesablamaları NASA-nın Cənubi Kaliforniyada yerləşən Reaktiv Hərəkət Laboratoriyasında fəaliyyət göstərən Yerin Yaxın Obyektləri Mərkəzi (CNEOS) mütəxəssisləri aparıb. Xüsusilə 18 və 26 fevral tarixində Uebb teleskopunun müşahidələrini analiz edərək alimlər asteroidin gələcəkdəki mövqelərinin diapazonunu əhəmiyyətli dərəcədə daraldıblar.
Yenilənmiş məlumatlara görə, 22 dekabr 2032-ci ildə asteroid Aydan təxminən 21 200 km (13 200 mil) məsafədə keçəcək. Əvvəlki modellər onun səthinə zərbə vurma ehtimalını nəzərdə tuturdu.
Əvvəl mütəxəssislər bu ehtimalı 4,3% qiymətləndirirdilər, lakin dəqiqləşdirilmiş orbit belə bir ssenarini tamamilə istisna edir.
Alimlər bildirirlər ki, asteroidin trayektoriyası əslində dəyişməyib; yeni məlumat yalnız kosmosdakı mövqeyini daha dəqiq müəyyən etməyə imkan verib. NASA izah edir ki, belə yeniləmələr göy cisminin kursunun dəyişməsi ilə deyil, daha dəqiq ölçmələrlə bağlıdır. Yeni müşahidələr toplandıqca alimlər orbit modellərini yeniləyir və obyektin gələcək mövqeyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi azaldırlar.
“Əhəmiyyətli məlumat almaq üçün tədqiqatçılar Webb teleskopunun çox zəif obyektləri tutmaq qabiliyyətindən istifadə etdilər. "Johns Hopkins Applied Physics Laboratory" rəhbərliyindəki müşahidə komandası iki əlavə ölçmə aparıb ki, bunlar orbitin dəqiqləşdirilməsində açar rol oynadı", deyə məqalədə qeyd olunur.
2025-ci ilin baharından etibarən asteroid 2024 YR4-ü yerüstü və ya əksər kosmik teleskoplarla müşahidə etmək demək olar ki, mümkün deyildi. Lakin Webb teleskopunun həssaslığı ona imkan verdi ki, obyekt digər alətlər üçün çox zəif olsa belə, izlənilsin. Nəticədə teleskop asteroidin ən zəif müşahidələrindən bəzilərini həyata keçirə bilib.
2024 YR4 asteroidi ilk dəfə 2024-cü ilin sonunda NASA tərəfindən maliyyələşdirilən Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System (ATLAS) şəbəkəsi vasitəsilə aşkar edilib.
Əvvəlki ölçmələr gələcəkdə obyektin Yerə toqquşma ehtimalının az, amma nəzərəçarpan olduğunu göstərirdi. Lakin 2025-ci ildə dünya üzrə teleskoplar müşahidələrə qoşulduqca alimlər orbitini əhəmiyyətli dərəcədə dəqiqləşdiriblər.
Nəticədə, tədqiqatçılar 22 dekabr 2032-ci il üçün Yerə hər hansı ciddi təhlükəni istisna ediblər. Müasir modellər göstərir ki, asteroid ən azı növbəti yüz il ərzində planetimiz üçün təhlükə yaratmayacaq.
Bu vəziyyət planetar müdafiə sisteminin necə işlədiyini yaxşı göstərir: yeni aşkar edilmiş asteroidlər əvvəlcə məlumatın dəqiqlik əskikliyinə görə müəyyən toqquşma ehtimalına malik olur. Lakin yeni müşahidələr toplandıqca qeyri-müəyyənlik azalır və trayektoriya daha aydın olur.
“Uebb teleskopunun son məlumatları sayəsində alimlər indi 2024 YR4 asteroidinin 2032-ci ildə harada olacağını daha dəqiq bilirlər və Ayla mümkün toqquşmanı tamamilə istisna ediblər", deyə "Interesting Engineering" vurğulayır.
Samir
