ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri donanmasını yenidən qurmaq zərurəti ilə üz-üzədir: köhnə sualtı qayıqlar və kreyserlərin planlaşdırılan şəkildə istismardan çıxarılması nəticəsində 2030-cu ilə qədər təxminən 2080 raket buraxılış şaxtası istifadədən çıxa bilər. Onların əvəzlənməsi üzrə proqramlardakı gecikmələr və gəmiqayırma sənayesindəki istehsal imkanlarının məhdudluğu bu keçidi çətinləşdirir.
HİT.az xəbər verir ki, “Focus” nəşrinin yazdığına görə, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri strateji problemlə üzləşib: 2027-ci ilə qədər “Ohio” sinfinə aid SSGN tipli dörd sualtı qayığın hamısı donanmanın tərkibindən çıxarılmalıdır. Həmçinin 2030-cu ilə qədər istismardan çıxarılması planlaşdırılan “Ticonderoga” sinifli kreyserlərlə birlikdə bu addım ümumilikdə 2080 buraxılış qurğusunun itirilməsinə gətirib çıxara bilər. Bu qurğular əsasən “Tomahawk” qanadlı raketlərinin buraxılması üçün istifadə olunur.
Əsas problem ondadır ki, onları əvəz edəcək yeni platformalar vaxtında hazır olmayacaq. Yeni “Columbia” sinfi proqramı gecikmələr və büdcə xərclərinin artması ilə üzləşir. Bu sinfə aid ilk sualtı qayığın təhvil verilməsi planlaşdırılandan bir ildən çox gecikəcək və layihənin dəyəri əvvəl nəzərdə tutulduğundan yüz milyonlarla dollar artıq olacaq. Ümumilikdə proqram 12 sualtı qayığın tikintisi üçün təxminən 130 milyard dollar dəyərində qiymətləndirilir.
Buna ABŞ gəmiqayırma zavodlarının mövcud vəziyyəti də əlavə olunur. Körfəz müharibəsindən sonra bu sahədə istehsal gücü təxminən 30 faiz azalıb. İxtisaslı kadr çatışmazlığı və pozulmuş təchizat zəncirləri də istehsal prosesini ləngidir.
2022-ci ildən bəri ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri ildə təxminən 1,2 sualtı qayıq istehsal edir, halbuki plan iki ədəd idi. “Columbia” sinfi layihəsi də ən azı bir il gecikir. Bu sinfə aid ilk sualtı qayığın 2028-ci ildən tez təhvil verilməsi gözlənilmir. Bu gecikmələr ABŞ donanmasının gücünü daha da zəiflədə bilər.
Keçmiş xüsusi təyinatlı zabit və müdafiə üzrə ekspert Stiv Balestrieri hesab edir ki, yaşı 40–45 arasında olan “Ohio” sinifli sualtı qayıqların xidmət müddəti ABŞ sənayesi itkiləri kompensasiya edə bilənədək uzadılmalıdır.
Əks halda, ABŞ Sakit okean regionunda mümkün münaqişə riskinin artdığı bir dövrdə nüvə çəkindirmə və konvensional zərbə potensialında ciddi boşluqla üzləşə bilər.
Samir
