WP: İrandakı müharibədə iki qalib var və onlardan heç biri ABŞ deyil

DÜNYA
14:35 / 10.03.2026
50

ABŞ İrandakı müharibəyə çox pul xərcləyir və bu münaqişənin qiyməti daha əhəmiyyətli rəqiblərlə, xüsusən də İranın müttəfiqləri - Rusiya və Çinlə rəqabət aparmağı çətinləşdirəcək. 

HİT.az vəbər verir ki, bunu "Washington Post" köşə yazarı Maks But öz köşəsində yazır.

O qeyd edir ki, Rusiya artıq İranla müharibədən faydalanır. Neft qiymətlərinin artması (bazar günü bareli 100 dollardan çox, müharibədən bir gün əvvəl bareli 73 dollardan yuxarı) və Trampın Rusiya neftini aldığına görə Hindistana qarşı sanksiyaları yumşaltmaq qərarı Rusiyanın müharibə maşınını maliyyələşdirməyə kömək edəcək. ABŞ həmçinin məhdud raket ehtiyatlarını, xüsusən də Ukraynanın çox ehtiyac duyduğu zenit-tutucu qurğularını sürətlə tükəndirir.

"Təsəvvür edin ki, əgər Tramp bir jurnalistin İranla “şıltaqlıq müharibəsi” adlandırdığı şey əvəzinə Ukraynaya daha çox "Patriot" raketi göndərsəydi, nə qədər Ukrayna enerji infrastrukturu obyekti və nə qədər Ukrayna mülki vətəndaşı qışdan sağ çıxa bilərdi”, deyə But qeyd edir.

Bundan əlavə, ABŞ-ın bombardman kampaniyasının ilkin uğuru ABŞ-ın hərbi qüdrətini nümayiş etdirməklə Çinə qarşı çəkindirici təsir göstərə bilsə də, sürətlə tükənən raketlər Tayvanı müdafiə etmək üçün də lazımdır və onların bərpası uzun müddət çəkəcək.

Bu arada, ABŞ-ın Yaxın Şərqə yönəltdiyi bütün enerji və diqqət Çinin artan iqtisadi və hərbi problemlərindən yayındıran başqa bir amildir.

Məsələn, Avstraliya Strateji Siyasət İnstitutu bildirir ki, Çin hazırda süni intellekt, superkeçiricilər, kvant hesablama və optik rabitə də daxil olmaqla 74 qabaqcıl texnologiyadan 66-sı üzrə tədqiqatlarda ABŞ-dan irəlidədir. Çin artıq dünya elektrik avtomobillərinin təxminən 70 faizini, smartfonların 80 faizini, litium-ion batareyalarının 80 faizini və dronların 90 faizini istehsal edir.

Çin də hərbi gücünü sürətlə artırır. Pentaqon bildirir ki, Pekin Si Szinpinin 2027-ci ilin sonuna qədər Tayvana qarşı müharibə aparmaq və qalib gəlmək hədəfinə doğru davamlı irəliləyiş əldə etməyə davam edir. Çin dünyanın ən böyük donanmasına malikdir və sürətlə ballistik raket və nüvə qüvvələrini genişləndirir. Çin həmçinin ABŞ materikinin yaxınlığında nüvə zərbələri endirə bilən sualtı qayıqlar qurur.

"ABŞ və İran arasında müharibədə kimin qalib gələcəyini demək hələ tezdir. Amma hazırda Rusiya və Çinə mərc edərdim", deyə analitik vurğulayır.

Samir

0