İspaniyanın Malaka əyalətində arxeoloqlar yaxşı qorunmuş və nadir artefaktlarla dolu nəhəng bir daş məzar tapıblar. Bu kəşf Pireney yarımadasında qədim həyat barədə yeni məlumatlar təqdim edir.

HİT.az-ın məlumatına görə, Malaka Universitetindən professor Serafin Beserri bildirir ki, bu, Andaluziya bölgəsindəki ən möhtəşəm və tam dolu dolmenlərdən biridir.

Dolmen nədir?

Dolmen – meqalit daşlardan tikilmiş və əsasən dəfn yeri kimi istifadə olunan memarlıq abidəsidir. Tapılan məzarın mürəkkəb konstruksiyası var: hündürlüyü iki metrdən çox olan şaquli daş lövhələr bir neçə daxili kameranı əmələ gətirir.

İçəridə nələr tapıldı?

Qazıntılar zamanı tədqiqatçılar bir neçə dəfn otağı aşkar ediblər. Burada insan qalıqları və zəngin dəfn əşyaları tapılıb:

* fil sümüyündən hazırlanan əşyalar;
* kəhrəba;
* dəniz qabıqları;
* böyük dəmir daş bıçaqları;
* ox ucları;
* nadir ikihandallı aləbarda – balta tipli silah.

Qazıntıların həmsədri Eduardo Vidjande Villiyə görə, abidənin mükəmməl qorunması tədqiqatçılara eramızdan əvvəl III minillikdə insanların inanclarını və dəfn ənənələrini ətraflı öyrənməyə imkan verir.

Kollektiv dəfn

Arxeoloqlar bir neçə sümüklük otaq (osuarilər) tapıblar. Bu, dolmenin uzun müddət kollektiv dəfn yeri kimi istifadə olunduğunu göstərir. Kompleks böyük daş lövhələrlə örtülüb, üzərində isə qum və kiçik daşlardan hazırlanmış süni təpə yerləşdirilib.

Qədim ticarət əlaqələrinin izi

Professor Xuan Xesus Kantilyo bildirib ki, yarımadanın daxili hissəsində tapılan dəniz qabıqları uzaq ticarət əlaqələrinin mövcudluğuna işarədir. Bu kəşflər göstərir ki, dəniz yalnız iqtisadiyyatda deyil, həm də qədim icmaların prestiji və mədəniyyətində mühüm rol oynayıb.

Meqalit ənənəsinin bir hissəsi

Dolmenlər dünyanın müxtəlif bölgələrində – Avropadan Asiyaya qədər yayılıb. Onlar yalnız dəfn yeri kimi deyil, həm də rituallar üçün mərkəz və ya ərazi işarəsi kimi istifadə olunub.

İspaniyada tanınmış meqalit abidələr arasında “Gvadalperal” dolmeni var, bəzən “İspaniya Stounhenci” adlandırılır. Böyük Britaniyada isə məşhur meqalit “Arthur Daşı” yerləşir.

Tədqiqatçılar ümid edirlər ki, gələcək qazıntılar Pireney yarımadasında beş min il əvvəl yaşamış qədim cəmiyyətlərin sosial quruluşunu və rituallarını daha yaxşı anlamağa kömək edəcək.

Samir