Səudiyyə Ərəbistanının Nəfud səhrasında alimlər təxminən 120 min il yaşı olan insan izləri tapıblar. Bu kəşf tədqiqatçılar üçün gözlənilməz olub, çünki əvvəllər hesab edilirdi ki, erkən insanlar belə sərt və quraq bölgələrdən uzaq dururdular. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Daily Galaxy” yazır.

Tədqiqatın nəticələri “Science Advances” jurnalında dərc olunub. Məlumata görə, izlər qədim qurumuş göl yatağında qorunub saxlanılıb. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu izlər su və qida axtarışında olan kiçik bir insan qrupuna aiddir. Bu tapıntı qədim insanların həyatının çox qısa – cəmi bir neçə saat və ya günlük anını öyrənməyə imkan verir.

Maks Plank adına Kimyəvi Ekologiya İnstitutunun tədqiqatçısı Metyu Stüartın sözlərinə görə, belə tapıntılar xüsusilə qiymətlidir, çünki onlar keçmişdə baş vermiş konkret hadisələri yenidən canlandırmağa imkan verir.

Tapılan izlər göstərir ki, bu gün səhraya çevrilmiş ərazi keçmişdə tamamilə fərqli olub. Qədim dövrdə bu bölgədə göllər, otlaqlar və zəngin su ehtiyatları mövcud idi. Bunun sübutu kimi yaxınlıqda fil və begemot kimi heyvanların izləri də aşkar edilib.

Maks Plank İnstitutunun arxeoloqu Maykl Petraliya bildirib ki, belə şərait Ərəbistan yarımadasının şimal hissəsini Afrika ilə Avrasiya arasında hərəkət edən insanlar üçün cəlbedici etmiş ola bilər.

Bu kəşf qədim insanların köç yollarına dair təsəvvürləri də dəyişir. Əvvəllər Ərəbistan yarımadasının sərt iqlimə görə miqrasiyada ikinci dərəcəli rol oynadığı düşünülürdü. Lakin yeni məlumatlar göstərir ki, bu bölgə mühüm bir “koridor” kimi istifadə olunub.

İnsan və heyvan izlərinin birlikdə tapılması göstərir ki, bu ərazi həyat üçün əlverişli olub və hərəkət üçün rahat marşrut təmin edib. Bundan əlavə, bu tədqiqat insanların müxtəlif mühitlərə gözləniləndən daha erkən uyğunlaşa bildiyini göstərir.

Alimlər qeyd edirlər ki, belə tapıntılar insanlığın Yer kürəsində yayılma prosesini daha yaxşı anlamağa kömək edir. İzlər nadir sübut növüdür, çünki onlar konkret bir anı əks etdirir, sümüklər və ya alətlər isə daha uzun müddət ərzində formalaşa bilər.

Beləliklə, Nəfud səhrasında edilən kəşf yalnız insan tarixinə yeni faktlar əlavə etmir, həm də insanların Afrikadan kənar ərazilərə necə və nə vaxt yayıldığı ilə bağlı əvvəlki nəzəriyyələri yenidən nəzərdən keçirməyə səbəb olur.

Samir