ABŞ-ın "ən yaxşı təyyarəsi" niyə heç vaxt havaya qalxmadı?

DÜNYA
14:14 / 31.03.2026
47

1960-cı illərdə ABŞ səsdən sürətli aviasiya yarışına qoşularaq Britaniya–Fransa birgə layihəsi olan “Concorde”u üstələməyə çalışırdı.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "Supercar Blondie" yazır.

"Boeing" şirkəti 2707 modelini hazırlayırdı və bu təyyarənin dövrünün bütün rəqiblərindən daha iri və daha sürətli olması planlaşdırılırdı. Lakin bu iddialı layihə ilk uçuşdan əvvəl uğursuzluğa düçar oldu.

Britaniya və Fransa “Concorde”u yaratmaq üçün birləşdikdə, ABŞ bu vəziyyəti ciddi təhlükə kimi qiymətləndirdi. Nəticədə prezident Con F. Kennedi 1963-cü ilin iyununda Milli Səsdən Sürətli Nəqliyyat proqramını başladaraq ABŞ-ın bu yarışda geridə qalmamasını hədəflədi.

Layihə çərçivəsində iki əsas model nəzərdən keçirilirdi: "Lockheed L-2000" və "Boeing 2707". Nəticədə seçim "Boeing 2707" üzərində dayandı.

Layihəyə görə bu təyyarə böyük irəliləyiş hesab olunurdu:

Sürət: Mach 3-ə qədər (Concorde-dan daha sürətli)
Tutum: 300 sərnişinə qədər (Concorde-da təxminən 120 nəfər)
İnnovasiya: uçuş zamanı həndəsi forması dəyişən qanad sistemi

1969-cu ildə "Boeing 2707"nin tam ölçülü fırlanan qanad maketi hazırlanaraq ictimaiyyətə təqdim edildi və bu model hətta turistik maraq obyektinə çevrildi. SSRİ-nin Tu-144 səsdən sürətli təyyarəsinin ortaya çıxması da ABŞ-da rəqabəti daha da gücləndirdi. Soyuq müharibə dövründə texnoloji üstünlük uğrunda yarış daha da kəskinləşdi.

Bütün ambisiyalara baxmayaraq, mühəndislər ciddi problemlərlə üzləşdi. Xərclər sürətlə artırdı, fırlanan qanad konsepsiyası isə praktik baxımdan çox mürəkkəb oldu. Bu müddətdə “Concorde” və Tu-144 artıq uçuşlara başlayırdı, "Boeing" isə hələ dizayn mərhələsində çətinlik çəkirdi.

Bundan əlavə, səsdən sürətli təyyarələrin quruda yaratdığı güclü səs zərbələri və ekoloji narahatlıqlar ictimai etirazlara səbəb oldu. Nəticədə sifarişlər azaldı və 1971-ci ildə layihə tamamilə dayandırıldı.

Məlumata görə, ilk taxta maket sonradan sökülüb, ikinci maket isə bir müddət muzeydə, hətta qeyri-adi şəkildə kilsədə də saxlanılıb.

Samir
 

0