Meksikanın Yukatan yarımadasında minlərlə kilometr uzunluğa malik tunellər şəbəkəsi mövcuddur və bu sistem hələ də tam öyrənilməyib. Bu gün bu məkan sosial şəbəkə istifadəçiləri üçün cəlbedici görünsə də, qədim mayyalar buranı ölülər aləminə açılan qapı hesab edirdilər.
HİT.az xəbər verir ki, discoverwildlife.com portalı bu təbiət möcüzəsi – Meksika senotları barədə məlumat verib.
Senotlar milyonlarla il ərzində əhəngdaşı süxurlarının çökməsi nəticəsində yaranmış karst çökəklikləridir. Meksikanın cənub-şərqində yerləşən Yukatan yarımadasında onların sayı minlərlədir. Mayyalar bu yerləri yeraltı dünya – Şibalbaya aparan qapı sayır və müqəddəs məkan kimi qəbul edirdilər.
1980-ci illərdən etibarən beynəlxalq speleodalğıc icması bu çökəklikləri araşdırmağa başlayıb və əldə olunan nəticələr diqqətəlayiqdir.
Əvvəllər senotların ayrı-ayrı karst çökəklikləri olduğu düşünülürdü. Lakin sonradan məlum olub ki, onlar əslində mürəkkəb mağara və su hövzələri sistemidir. Dalğıclar 350-dən çox mağara və 1000 mildən artıq tunel aşkar ediblər. Bu sistemə Yer kürəsinin ən uzun iki sualtı mağara şəbəkəsi də daxildir.
BBC-nin “Meksika: Yer üzündə həyat festivalı” adlı televiziya seriyasına görə, bu mağaraların bir çoxunu Ay səthindən daha az insan ziyarət edib və onların böyük hissəsi hələ də tədqiq olunmamış qalır.
Eyni zamanda, bu su hövzələrində müxtəlif canlılara rast gəlinir. Burada çoxsaylı balıq növləri müşahidə edilib, nadir hallarda isə lamantinlər, tısbağalar və timsahlar da görünə bilər.
Senotlar regionda yeganə təbii şirin su mənbəyi olduğuna görə, quru məməliləri də bu ərazilərə gəlir. 2022-ci ildə fototələlər vasitəsilə aparılan araşdırmada opossumlar, ağburun koatilər, boz tülkülər, tayralar, dördgözlü boz opossumlar, yaquarlar və pumalar qeydə alınıb.
Daha əvvəl arxeoloqlar Meksikada yerləşən bir məzarda təxminən 2000 illik Roma artefaktı aşkar ediblər. Bu tapıntı Amerikanın kəşfi ilə bağlı mövcud təsəvvürləri dəyişə bilər. Ehtimal olunur ki, romalılar bu qitəyə Xristofor Kolumbdan min il əvvəl gəliblər.
Samir
