ABŞ-ın V-22 Osprey konvertoplanı hərbi mühitdə “dul qadın” (widowmaker) kimi qorxulu ləqəb qazanıb. Buna səbəb bir sıra qəzalar nəticəsində onlarla hərbçi və mülki şəxsin həyatını itirməsidir.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "Slash Gear" yazıb.

Unikal, lakin mürəkkəb texnika

V-22 Osprey helikopter və təyyarə imkanlarını birləşdirir: o, şaquli qalxış edə bilir, daha sonra isə uçuş zamanı adi təyyarə rejiminə keçid edir. Bu çoxfunksionallıq onu döyüş şəraitində dəyərli etsə də, idarəetməni çətinləşdirir.

Bu maşının hazırlanması 25 ildən çox çəkib və yalnız 2007-ci ildə rəsmi olaraq silahlanmaya qəbul edilib.

Qəzalarla formalaşan reputasiya

1990-cı illərdə sınaqlar zamanı bir neçə ölümcül qəza baş verib. Ümumilikdə:

– 1991–2000-ci illərdə təxminən 30 nəfər həlak olub
– xidmətə qəbuldan sonra daha 30-dan çox ölüm qeydə alınıb
– 1992–2022-ci illərdə ən azı 12 qəza baş verib

Hadisələrin əksəriyyəti döyüşdə deyil, təlimlər zamanı baş verib. Məhz buna görə hərbçi ailələri arasında “dul qadını yaradan” ifadəsi yayılıb.

Son illərdə də ciddi insidentlər qeydə alınıb:

– 2022-ci il: Norveç və ABŞ-da təlimlər zamanı hərbçilərin ölümü
– 2023-cü il: Avstraliya və Yaponiyaya yaxın ərazilərdə qəzalar

Səbəblər müxtəlif olub: pilot səhvlərindən tutmuş texniki nasazlıqlara qədər. Bununla belə, rəsmi məlumatlara görə V-22 Osprey-in qəza göstəricisi digər hərbi təyyarələrdən yüksək deyil.

Məsələn, Dəniz piyadalarına məxsus versiyanın qəza göstəricisi digər platformalarla oxşardır, bəzi hava qüvvələri modelləri isə daha yüksək risk daşıyır. UH-60 Black Hawk kimi digər helikopterlərdə daha çox insident qeydə alınıb, lakin onlar belə ləqəb qazanmayıb. Hətta F-15 Eagle qırıcısı da sülh dövründə onlarla itki ilə üzləşib.

Yüksək riskli missiyalar

Mütəxəssislər bildirirlər ki, problem təkcə texnikada deyil, həm də missiyaların xarakterindədir. V-22 Osprey tez-tez çətin şəraitdə – aşağı hündürlükdə, gecə və təhlükəli zonalarda istifadə olunur.

Bundan əlavə, 30-dan çox şəxsi daşıya bildiyi üçün hər bir qəza daha ağır nəticələr doğurur.

Mübahisələrə baxmayaraq, hərbi qurumlar bildirirlər ki, V-22 Osprey “ən ölümcül” təyyarə deyil və təhlükəsizlik səviyyəsi digər hərbi texnikalarla müqayisə edilə bilər.

Samir