Poçt göyərçinləri yüzlərlə kilometr uzaqdan öz yuvalarına qayıtmaq qabiliyyəti ilə tanınır. Lakin hətta güclü istiqamət tapma bacarığına malik bu quşlar da bəzən yolunu itirə və evə qayıda bilməyə bilər.
HİT.az xəbər verir ki, “Descopera” nəşri poçt göyərçinlərinin necə istiqamət tapdığını və itdikləri zaman başlarına nələr gəldiyini araşdırıb.
Əslində bu quşlara konkret olaraq A nöqtəsindən B nöqtəsinə uçmaq öyrədilmir. Onlar yalnız öz yuvalarını “ev” kimi tanımağa və oraya qayıtmağa öyrəşdirilirlər. Yarışlar zamanı göyərçinlər bəzən evlərindən yüzlərlə kilometr uzaqda, hətta başqa ölkələrdə buraxılır və yolu özləri müəyyən edirlər.
Müasir idman göyərçinlərinin təlimi onların göyərçinliyə alışdırılması ilə başlayır. Quşlar burada kifayət qədər vaxt keçirir, yemək, istirahət və yuva ilə həmin məkanı əlaqələndirirlər. Daha sonra yaxın məsafələrdən sınaq uçuşları həyata keçirilir və məsafə tədricən artırılır.
Göyərçinlərin istiqaməti müəyyənləşdirmək üçün bir neçə üsuldan istifadə etdiyi düşünülür. Onlar Günəşin mövqeyindən və Yerin maqnit sahəsindən yararlana, tanış ərazilərdə isə yolları, çayları, binaları və relyefi əsas istiqamətləndirici kimi qəbul edə bilərlər. Həmçinin quşların hava axınları ilə yayılan qoxular əsasında “iy xəritəsi” formalaşdıra bildiyi ehtimal olunur.
Evə qayıtmayan göyərçinlərə nə olur?
Yolunu itirən quşların bir qismi damlarda, ağaclarda və ya həyətlərdə dayanaraq dincəlir. Bundan sonra onlar bir neçə gün ərzində uçuşlarını davam etdirə və evlərinə qayıda bilərlər.
Bəzi göyərçinlər isə başqa göyərçinliklərə daxil olur. Yemək və digər quşların olması onları həmin məkanda qalmağa sövq edə bilər.
Təəssüf ki, bütün quşlar geri qayıda bilmir. Yırtıcıların hücumu, pişiklər, binalara və elektrik xətlərinə çırpılma, həmçinin nəqliyyat vasitələri ilə toqquşmalar göyərçinlərin tələf olmasına səbəb ola bilər. Güclü fırtına, duman və həddindən artıq isti hava şəraitində itkilərin artdığı bildirilir.
Yolda poçt göyərçini görsəniz nə etməli?
Poçt göyərçinlərinin ayağında adətən identifikasiya kodu olan halqa olur. Bu kod vasitəsilə quşun sahibini müəyyənləşdirmək üçün göyərçin həvəskarları assosiasiyasına müraciət etmək mümkündür.
Əgər quş sadəcə yorğun görünürsə, ona su və dənli yem təklif etmək olar. Quş yaralanıbsa, uça bilmirsə və ya xəstəlik əlamətləri göstərirsə, baytar həkimə və ya quşların xilas edilməsi ilə məşğul olan mərkəzə müraciət etmək tövsiyə olunur.
Qeyd edək ki, yaxın vaxtlarda Rumıniyada keçirilən göyərçin yarışı da diqqət çəkib. Yarışda 617 quş iştirak edib və start nöqtəsi Bolqarıstanda, finiş isə 243 kilometr məsafədə olub. Ən sürətli göyərçinlər bu məsafəni 3 saatdan bir qədər çox müddətə qət edib.
Samir
