Çinli mühəndislər ABŞ istehsalı olan F-35 “görünməz” qırıcısını aşkar edə bilən yeni lazer sistemi hazırlayıblar. Modelləşdirməyə əsasən, birfotonlu LiDAR texnologiyasından istifadə edən sistem təyyarəni gecə saatlarında 61,4 kilometrədək məsafədən aşkarlaya bilər.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “HVG” məlumat yayıb.
Yeni texnologiyanın əsasını birfotonlu LiDAR sistemi təşkil edir. Bu qurğu hədəfə lazer impulsları göndərir və ondan geri qayıdan son dərəcə zəif işıq siqnallarını qeydə alaraq məsafəni müəyyənləşdirir.
Sistem 1064 nanometr dalğa uzunluğunda işləyir. Modelləşdirmə zamanı 1 millijoul gücündə lazer impulslarından və diametri 100 millimetr olan linzadan istifadə edilib. Hesablamalarda atmosferin işıq keçiriciliyi, səmanın işıqlanması və detektorun yaratdığı səs-küy də nəzərə alınıb.
Gecə vaxtı məsafə iki dəfədən çox artır
Aparılan hesablamalara görə, sistem hədəfi izləməyə başlamaq üçün təxminən 9,4 foton qəbul etməlidir. Texnologiyanın effektivliyi isə ətrafdakı işıq səviyyəsindən ciddi şəkildə asılıdır.
Gündüz saatlarında F-35-in təxminən 27,6 kilometr məsafədən aşkarlanması mümkün olub. Gecə isə bu göstərici 61,4 kilometrə yüksəlib.
Bu xüsusiyyət texnologiyanı radarların aşkarlanmasında çətinlik çəkə biləcəyi aşağı görünənlik xüsusiyyətlərinə malik təyyarələrin izlənməsi üçün potensial vasitəyə çevirir.
Lazer sisteminin əsas problemi
Yeni texnologiyanın mühüm çatışmazlığı onun radar kimi geniş ərazini eyni anda skan edə bilməməsidir. LiDAR çox dar lazer şüasından istifadə edir. Buna görə də sistemin hədəfi aşkar etməsi üçün şüanın əvvəlcədən doğru istiqamətə yönəldilməsi tələb olunur.
Bu isə o deməkdir ki, yeni lazer sistemi radar və infraqırmızı sensorların tam alternativi olmaqdan daha çox, onları tamamlayan texnologiya kimi istifadə edilə bilər.
Digər mühüm məqam isə F-35-in silah sistemlərinin imkanları ilə bağlıdır. Qırıcının bəzi silahlarının effektiv məsafəsi Çin sisteminin modelləşdirilmiş aşkarlama məsafəsindən daha böyükdür. Bu halda F-35 lazer sistemi tərəfindən aşkarlanmazdan əvvəl hədəfə zərbə endirə bilər.
Beləliklə, Çin tərəfindən hazırlanmış birfotonlu LiDAR texnologiyası “görünməz” təyyarələrin aşkarlanması baxımından maraqlı imkanlar yaratsa da, onun dar lazer şüası və məhdud əhatə dairəsi real döyüş şəraitində əsas zəif nöqtələrindən biri olaraq qalır.
Samir
