Tsinxua Universitetinin və İspaniyanın Fiziki Kimya İnstitutunun alimləri qlobal istiləşmənin planetdə civənin dövranını dəyişdirdiyini müəyyən ediblər. 

HİT.az xəbər verir ki, dəniz məhsullarında zəhərli maddələrin miqdarının artması təhlükəsinə diqqət çəkən genişmiqyaslı tədqiqatın nəticələri “Science” jurnalında dərc olunub.

Arye Faynberq və Alfonso Sayis-Lopesin rəhbərlik etdiyi mütəxəssislər müəyyən ediblər ki, iqlimin istiləşməsi torpaqda və dünya okeanının sularında toplanmış civənin yenidən ətraf mühitə yayılmasına səbəb olur. Hazırda bu zəhərli elementin təxminən 60 faizi atmosferə məhz təbii mühitdə əvvəlcədən toplanmış ehtiyatlardan daxil olur.

Çoxillik donuşluğun əriməsi və meşə yanğınlarının artması civəni yenidən ətraf mühitə qaytarır. Nəticədə sənaye tullantılarının azaldılması istiqamətində ekoloqların səyləri qismən təsirsiz qala bilər.

Suya düşən qeyri-üzvi civə son dərəcə təhlükəli üzvi birləşmə olan metilcivəyə çevrilir. Suyun temperaturunun yüksəlməsi və oksigen çatışmayan zonaların genişlənməsi bu prosesi sürətləndirir. Nəticədə zəhərli maddə dəniz canlılarının orqanizmində toplanır.

Beləliklə, qida vasitəsilə bu toksinlər insan orqanizminə daxil olur və sinir sisteminə, eləcə də ürəyə ciddi, bəzən geri dönməz zərər vura bilər.

Civə ilə zəhərlənmənin təhlükəsi bəşəriyyətə XX əsrin ortalarından məlumdur. Həmin dövrdə Yaponiyada kimya zavodlarının tullantıları minlərlə yerli sakində ağır xəstəliyə səbəb olmuşdu.

2013-cü ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ölkələri zəhərli elementin emissiyalarını azaltmağa məcbur edən Minamata Konvensiyasını qəbul edib.

Arktikada buzların əriməsi xüsusilə yerli xalqlar üçün təhlükə yaradır. Çünki həmin icmaların bir çoxunda yerli balıq əsas qida mənbəyi olaraq qalır.

Samir