Britaniyalı alimlər təxminən 170 milyon il əvvəl yaşamış yeni qədim timsah növü aşkarlayıblar. Ctenosuchus tenuidens adlandırılan bu sürünən qeyri-adi dərəcədə nazik, darağa bənzəyən dişləri ilə diqqət çəkib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu xüsusiyyət ona yalnız kiçik balıqlar və digər xırda su canlıları ilə qidalanmağa imkan verib.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə UNIAN “The Independent” nəşrinə istinadən məlumat yayıb.
Kəşf Böyük Britaniyanın Portsmut Universiteti və Mərakeşin Həsən II Universitetinin alimləri tərəfindən edilib. Qədim sürünənə aid fosillər Mərakeşin cənub-şərqində, müasir Atlas dağları ərazisində aşkarlanıb. Qalıqların qədim çay və göllərdə formalaşmış süxurlarda qorunub saxlanıldığı bildirilir.
Tədqiqatın əsas müəllifi, Portsmut Universitetinin əməkdaşı Həmzə İmrah bildirib ki, alimlər əvvəlcə fosilin üzərində kiçik qara dairələr görüblər. Mikroskop altında araşdırma və diqqətli təmizləmə nəticəsində bu izlərin əslində son dərəcə nazik dişlər olduğu müəyyənləşib. Növün adı da onun fərqli diş quruluşuna uyğun seçilib: “cteno” daraq, “suchus” timsah, “tenuidens” isə nazik dişlər mənasını verir.
Alimlər dişləri güclü mikroskoplarla və daxili quruluşunu araşdırmaqla tədqiq ediblər. Nəticələr göstərib ki, dişlər bir-birinə yaxın yerləşən xüsusi daraqvari çıxıntılara malik olub. Bu xüsusiyyət qədim heyvanın qidalanma tərzi barədə nəticə çıxarmağa imkan verib.
Tədqiqatçıların ehtimalına görə, Ctenosuchus tenuidens kiçik balıqlar, krevetlər, qurdlar və digər yumşaq bədənli su canlıları ilə qidalanıb. Alimlər düşünürlər ki, onun zərif dişləri iri və güclü müqavimət göstərən ovları tutmaq üçün uyğun olmayıb, çünki belə hallarda dişlər asanlıqla qırıla bilərdi.
Yeni növün dişləri bəzi qədim su sürünənlərinin və uzunburunlu pterozavrların dişlərinə də bənzəyir. Tədqiqatçılar bu oxşarlığın müxtəlif heyvan qruplarının müstəqil şəkildə oxşar qidalanma üsullarına uyğunlaşdığını göstərdiyini bildirirlər.
Kəşf Yura dövründə timsahların qədim qohumlarının müxtəlif yaşayış mühitlərinə və qidalanma formalarına uyğunlaşması barədə elmi təsəvvürləri genişləndirir. Alimlərin fikrincə, müasir Mərakeş ərazisində mövcud olmuş qədim ekosistemlər hələ tam öyrənilməyib və gələcək araşdırmalar yeni tapıntılar üzə çıxara bilər.
Samir
