Bolqarıstanda arxeoloji qazıntılar zamanı təyinatı hələ də müəyyənləşdirilməyən qeyri-adi bürünc artefakt aşkarlanıb. Mürəkkəb quruluşu və oxşar nümunələrinin indiyədək tapılmaması alimlərin diqqətini cəlb edib.

HİT.az xəbər verir ki, UNIAN nəşrinin *Focus* portalına istinadən yaydığı məlumata görə, tapıntı Bolqarıstanın Vasil Levski yaşayış məntəqəsi yaxınlığında yerləşən qədim Frakiya məbədinin ərazisində üzə çıxarılıb.

Artefakt halqadan və diqqətlə hazırlanmış dörd qarmaqdan ibarətdir. Qarmaqların uclarındakı geriyə əyilmiş dişlər onun mümkün istifadə məqsədi ilə bağlı müxtəlif ehtimallar yaradıb.

Arxeoloqların versiyalarından birinə görə, mexanizm bir neçə çırağı eyni vaxtda asmaq üçün nəzərdə tutulmuş ola bilər. Halqa və qarmaqlar belə bir qurğunun bərkidilməsinə imkan verə bilərdi. Lakin tapıntının yaxınlığında onun asılmasını təsdiqləyən zəncir və ya digər hissələr aşkarlanmayıb.

Digər ehtimala əsasən, əşya balıqçılıqla əlaqəli ola bilər. Qarmaqların forması bu versiyanı mümkün etsə də, onların ölçüləri və yerləşməsi belə izahı çətinləşdirir. Yaxınlıqdan Striama çayının axması da bu ehtimalı araşdırmağa əsas verir. Bununla belə, alimlər hələlik versiyalardan heç birini təsdiqləyən tutarlı dəlil əldə etməyiblər.

**Tapıntının aşkarlandığı ərazi də tarixi baxımdan əhəmiyyətlidir.** Sahəsi 30 hektardan çox olan arxeoloji kompleksdə möhkəmləndirilmiş qala, iri daş tikililər və dini məqsədlə istifadə olunan binalar yerləşir. Ərazinin əsas məskunlaşma dövrü e.ə. VI–V əsrlərə aid edilir. Burada e.ə. IX əsrə aid daha qədim Frakiya müqəddəs məkanı da mövcud olub.

Kompleksdə aşkarlanan monumental tikililər və zəngin arxeoloji materiallar tədqiqatçıların bu yaşayış məntəqəsinin siyasi rolunu da araşdırmasına səbəb olub. Ehtimallardan birinə görə, ərazi qədim Frakiyanın mühüm siyasi birliklərindən biri olan Odrys dövlətinin formalaşması ilə əlaqəli erkən hakimiyyət mərkəzi ola bilərdi.

Arxeoloqlar bürünc mexanizmin quruluşunu daha ətraflı araşdırmağı və onu digər qədim əşyalarla müqayisə etməyi planlaşdırırlar. Yeni sübutlar əldə olunana qədər tapıntının hansı məqsədlə istifadə edildiyi açıq sual olaraq qalır.

Samir