Əksər insanlar hesab edir ki, uçuş yüngüllüklə ayrılmazdır. Lakin quşlar arasında əsl nəhənglər olub. Təxminən altı milyon il əvvəl müasir Argentina ərazisi üzərində kiçik bir təyyarə ölçüsündə bir quş uçub.

HİT.az xəbər verir ki, təkamül bioloqu Skott Trevers "Forbes" üçün yazdığı məqaləsində Argentavis magnificens adlı quş haqqında məlumat verib. Bu, Yer tarixində elmə məlum olan ən böyük uçan quşlardan biridir.

Argentavis haqqında nə məlumdur?

Bioloq bildirib ki, Argentavis Miosen dövrünün sonlarında, təxminən altı-səkkiz milyon il əvvəl yaşayıb. Bu nəsli kəsilmiş növ, nəsli kəsilmiş böyük yırtıcı quşlar qrupu olan Teratornithidae-yə aid olub.

Maraqlısı odur ki, Argentavis heyranedici dərəcədə yaxşı öyrənilib. Alimlər bu quşun qanad sümüklərini, lələk elementlərini və çiyin sümüyü qalıqlarını öyrəniblər. Əldə edilən məlumatlar əsasında paleontoloqlar bu möcüzəli quşu yenidən qurublar.

2007-ci ildə aparılan tədqiqatların birində deyilir ki, argentavisin qanadlarının uzunluğu 5 ilə 7 metr arasında dəyişə bilərdi. Bu, elm tarixində ən geniş qanadlara malik quşdur.

Həmçinin alimlər güman edirlər ki, argentavis təxminən 70-80 kiloqram ağırlığında olub. Bu növün nümayəndələri tarixin istənilən uçan quşundan daha ağır olublar.

Travers qeyd edib ki, Argentavis yöndəmsiz quş olmayıb. Alimlər hesab edirlər ki, bu quş quruda çox vaxt keçirib, açıq düzənliklərdə hərəkət edib.

2013-cü il tədqiqatlarından biri göstərib ki, Argentavis fürsətpərvər ət yeyən və leş yeyən bir heyvan olub. Bu quş kiçik və orta ölçülü ovları ovlaya bilib.

Argentavis necə uçurdu?

Bioloq vurğulayıb ki, Argentavis tələsməyən və sakit bir quş olub. O, nadir hallarda havaya qalxıb və gündə yalnız bir neçə dəfə yemək yeyib.

Bundan əlavə, 2022-ci il tədqiqatı göstərib ki, Argentavis uçuş zamanı qanadlarını tez-tez çırpmayıb. Quşun döş əzələləri ölçüsünə nisbətən nisbətən təvazökar olub.

Alimlər müəyyən ediblər ki, argentavis daha kiçik quşların etdiyi kimi uzun müddətli aktiv uçuş dövrlərini davam etdirə bilməzdi. Əvəzində bu növün nümayəndələri planirovka (süzülmə) uçuşunun ustaları olublar.

Trevers əlavə edib ki, Argentavis müasir planör kimi çox az hündürlük itirməklə böyük məsafələri qət edə bilib. Müxtəlif tədqiqatlara görə, quş təxminən 60-70 km/saat sürətlə uça bilib.

Maraqlısı odur ki, havaya qalxmaq Argentavis üçün heç də asan iş olmayıb. Quş sadəcə qanadlarını çırpıb düz səthdən qalxa bilməzdi.

Biomexanik modellərə, həmçinin mövcud olan və analoq kimi xidmət edən müasir quşlar haqqında məlumatlara əsaslanaraq, alimlər güman edirlər ki, argentavis havaya qalxmaq üçün bir neçə ehtimal olunan strategiyadan, o cümlədən yamacdan qalxma, qarşı küləkdən istifadə və yüksək hava temperaturunda qalxma strategiyalarından istifadə edə bilərdi.

Samir