Diyetoloqlar çörəyi dondurucuda saxlamağı tövsiyə edir: Səbəb nədir?

MARAQLI
18:59 / 21.01.2026
46

Çörəyin saxlanma üsulu onun həm istifadə müddətinə, həm də sağlamlığa faydasına təsir göstərir. 

Hİt.az "HuffPost"a istinadən ki, çörəyi dondurucuda saxlamaq bağırsaq sağlamlığını, qan şəkəri səviyyəsini və həzm prosesini xeyli yaxşılaşdıra bilər. Bu, nişastanın təbii dəyişimi olan retroqradasiya sayəsində baş verir və nəticədə rezistent nişasta əmələ gəlir.

"Retroqradasiya zamanı nişastanın bəzi molekulları yenidən qurularaq yeni kristal strukturlar əmələ gətirir ki, bunlar orqanizm tərəfindən daha çətin həzm olunur və mənimsənilir. Buna görə onlara "rezistent nişasta" deyilir", deyə diyetoloq Eiveri Zenker izah edir.

Tədqiqatlar göstərir ki, çörəkdə əmələ gələn rezistent nişastanın miqdarı buğda növündən, çörəyin hazırlanma üsulundan, istifadə olunan tərkib hissələrindən və bişirmə metodundan asılı olaraq fərqlənə bilər.

"Yeni bişmiş ağ çörəkdə rezistent nişasta çəkisinə görə 0,5–1,7% arasında olur. Soyudulduqdan və ya dondurulub sonra əridildikdən sonra bu miqdar 1–3%-ə qədər arta bilər", deyə Zenker əlavə edir.

"Soyuducuda saxlananda çörəyin teksturası quruyur, çünki aşağı temperatur və hava dövranı məhsulu susuzlaşdırır, əgər o sıx bağlanmayıbsa", deyə qida mütəxəssisi Brayən Çau bildirir. 

Sadə həll yolu – çörəyi isitməzdən əvvəl bir az su əlavə etməkdir, istər qızartmaq, istər sobada, istərsə də plitədə isitməyiniz.

Dondurmaq isə çörəyi daha sərt edir. "Dondurulmuş məhsullar əridikdə hüceyrə strukturları buz kristallarının əmələ gəlməsi səbəbindən dağılıb pozulur", deyə Çau qeyd edir.

Təzə çörək soyudulmuş və ya dondurulmuş çörəkdən daha yüksək qlikemik reaksiyaya səbəb olur. Bir tədqiqat göstərib ki, çörəyi dondurub sonra əridib qızartmaq qlükoza reaksiyasını daha da azaldır. 2008-ci il tədqiqatı göstərib ki, təzə ev ağ çörəyi ilə müqayisədə dondurulub sonra əridilmiş (və ya dondurulub əridildikdən sonra qızardılmış) çörək qlükoza reaksiyasını əhəmiyyətli dərəcədə, təxminən 39% aşağı salır.

Rezistent nişasta qana sovrulmadığı üçün qan şəkərinə az təsir edir və bu, tip 2 diabet daxil olmaqla insulin müqaviməti olan insanlar üçün faydalıdır.

Rezistent nişasta həm də bağırsaq sağlamlığını qoruyur, çünki o, qalın bağırsağa dəyişmədən çatır və burada bağırsaq bakteriyalarını qidalandırır.

Eyni zamanda, rezistent nişasta toxluq hissinə də təsir göstərə bilər. "Dolayı yolla rezistent nişasta toxluq hissinə və qan şəkərinə təsir edə bilər, bağırsaqda GLP-1 hormonunun istehsalını artıraraq beyinə toxluq siqnalı göndərir", deyə Zenker izah edir.

Bu, populyar dərmanların, məsələn, "Ozempic" kimi GLP-1 istehsalını stimullaşdıran vasitələrin təsir etdiyi yolla eynidir.

Samir
 

0