Latviyanın "Deep Space Energy" startapı kompakt radioizotop enerji generatoru hazırlayır. Bu generator ənənəvi kosmik nüvə sistemləri ilə eyni gücü təmin edə bilir, amma beş dəfə az yanacaq istifadə edir.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering" yazıb.
Şirkət ilkin maliyyələşdirmə çərçivəsində 350 min avro, dövlət müqavilələri və qrantlarla əlavə 580 min avro toplayaraq texnologiyanı kommersiyalaşdırmağa çalışır.
"Sistem radioaktiv parçalanmadan yaranan istiliyi elektrik enerjisinə çevirir. İstilik mənbəyi kommersiya nüvə reaktorlarından çıxarılan amerisium-241 radioizotoplarıdır. Ənənəvi radioizotop termoelektrik generatorlardan (RTG) fərqli olaraq, "Deep Space Energy" bildirir ki, onların dizaynı yanacağın istifadəsini əhəmiyyətli dərəcədə səmərəli edir", deyə məqalədə vurğulanır.
Şirkətin təsisçisi və baş direktoru Mixail Şçepanski deyib ki, texnologiya artıq laboratoriya şəraitində sınanıb. Əsas fərq yanacaq tələbatının azalmasıdır ki, bu da kosmik missiyaların kütləsinə, maliyyətinə və miqyasına təsir edir.
Generator peyklər üçün əlavə və ya əsas enerji mənbəyi kimi nəzərdə tutulub, xüsusilə günəş enerjisinin etibarsız və ya yetərsiz olduğu şəraitdə işləyən sistemlər üçün.
"Laboratoriyada sınaqdan keçirilmiş texnologiyamız müdafiə və kosmik sektorlarda bir neçə sahədə tətbiq oluna bilər. Əvvəlcə strateji peyklərin dayanıqlığını artırmaq üçün əlavə enerji mənbəyi hazırlayırıq. Bu, peyk enerji sistemlərinə alternativ təmin edir və günəş enerjisindən asılı olmadan ehtiyat enerji verir. Bu, yüksək qiymətli hərbi kəşfiyyat peykləri üçün xüsusilə vacibdir", deyə Şçepanski qeyd edib.
Ənənəvi RTG-lər uzun müddət gücü qorumaq üçün böyük miqdarda radioaktiv maddə tələb edir.
"Deep Space Energy" bildirir ki, onların sistemi Ay roveri üçün 50 Vt elektrik enerjisi yaratmaq üçün təxminən 2 kq amerisium-241 tələb edəcək. Müqayisə üçün, ənənəvi sistemlər eyni güc üçün təxminən 10 kq radioizotop istifadə etməlidir.
"Yanacaq kütləsinin azalması birbaşa buraxılış maliyyətinə təsir edir. Ay missiyasına hər bir kiloqram göndərmək 1 milyon avroya qədər başa gələ bilər. Radioizotop kütləsinin 80% azaldılması missiya büdcəsini əhəmiyyətli dərəcədə azalda və ya əlavə faydalı yük üçün yer yarada bilər", deyə məqalədə bildirilir.
Samir


