Alimlər Şimali Amerikanın su hövzələrində yaşamış qədim timsahın tədqiqatını başa çatdırıblar. "Dinozavr qatili" kimi tanınan bu sürünən 9,5 metr uzunluğa çatır və gec kreyd dövründə ətrafını qorxudub.
Hit.az xəbər verir ki, bu barədə "Daily Galaxy" yazır.
Hazırda Corcia ştatındakı Tellus Elm Muzeyində nümayiş etdirilən eksponat paleontoloq Devid Şvimmerin on illər ərzində apardığı tədqiqatların nəticəsidir. Şvimmer bu qədim yırtıcını 40 ildən çox öyrənib. Bu timsah mühitində dominant yırtıcı olub və Apalacıozavr kimi böyük dinozavrlara hücum edə bilib.
Bu heyvan haqqında məlum olanlar?
Deinosuchus schwimmeri təxminən 83–76 milyon il əvvəl indiki ABŞ-ın cənub-şərq ərazilərində yaşayıb.
"Onun 31 fut (təxminən 9 metr) uzunluğundakı nəhəng ölçüləri onu hesaba alınmalı qüvvəyə çevirirdi və o, dövrünün çaylarında və sahil sularında dominant olub. "Şvimmer bu varlığı "dinozavr qatili" kimi təsvir edir, çünki o, iri ov, o cümlədən ot yeyən dinozavrlara hücum edə bilirdi", deyə "Daily Galaxy" qeyd edir.
Tədqiqat göstərib ki, bu timsah yalnız böyük deyil, həm də mühitinə strateji uyğunlaşmışdı, su hövzələrində ov edərək ovunu pusquya salıb.
Timsahın skeletinin replikası onun nəhəng ölçülərini nümayiş etdirir və ziyarətçilər bu heyvanı öz gözləri ilə görə bilirlər. Şvimmerin sözlərinə görə, bu varlığın ölçüləri və gücü onu digər çağdaş yırtıcılardan fərqləndirib.
"Dinozavrların və gec kreyd dövründə yaşayan digər canlıların ölçülərini sözlə və ya şəkillərlə çatdırmaq çətindir. Biz deyə bilərik ki, timsah 9 metr uzunluqdadır, lakin onu canlı şəkildə görmək çox daha təsirlidir", deyə muzeyin kuratoru Rebeka Melsxaymer vurğulayıb.
"Daily Galaxy" qeyd edir ki, nəhəng timsahın replikasını yaratmaq iki ildən çox vaxt tələb edən böyük layihə olub.
"Bu növün tədqiqatı 1979-cu ildən başlayıb və layihədə "Triebold Paleontology" şirkəti ilə sıx əməkdaşlıq olunub. Yüksək dəqiqlikli 3D skanlama vasitəsilə skelet strukturu və xarakterik dəri zirehi bərpa olunub, timsahın dəqiq rekonstruksiyası təmin edilib", deyə məqalədə izah olunub.
Şvimmerin sözlərinə görə, timsahın replikasının yaradılması texniki çətinlik olub, çünki onun əksər fosilləri fraqmentar və müxtəlif qazıntı yerlərinə yayılmışdı.
"Bu replikalar yalnız "qorxu faktoru" yaratmaq üçün deyil. Dinozavrların yırtıcı vərdişlərini anlamaq təbiətdə ən diqqətəlayiq sağ qalma strategiyalarını çözməyə kömək edir. Bu qədim yırtıcıları öyrənərək biz keçmişə baxırıq və həyatın dəyişkən dünyada necə uyğunlaşdığını və dominant olduğunu görürük", deyə tədqiqatçı əlavə edib.
Samir
