Ağaclar "kimyəvi dil" inkişaf etdirib: Gizli ünsiyyət necə işləyir?

MARAQLI
22:56 / 17.02.2026
50

Ağaclar yalnız ilk baxışdan səssiz və cansız görünür, əslində isə onların müəyyən ünsiyyət və müdafiə mexanizmləri mövcuddur. Məsələn, ağaclar özlərini yeyən canlıları tanıya bilir.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "Discover Wild Life" yazıb.

Ağaclar həşəratlar və tırtılların hücumlarını, yarpaqları deşmə və ya əmən həşəratları, çəyirtkələrin akustik vibrasiyalarını, maralların tüpürcəyini, müxtəlif heyvanların buraxdığı mikrobları tanıya biləcək fövqəladə qabiliyyətlər inkişaf etdirib. Afrikada ağaclar hətta qonşu ağacların stress siqnallarını da hiss edə bilir; məsələn, zürafələr yarpaqları yeyərkən.

Bir çox ağac hücumlara cavab olaraq daha dadsız kimyəvi maddələr istehsal edir və ya yarpaqlarını sərtləşdirir. Məsələn, palıd intensiv tırtıl hücumundan sonra daha çox tanin və fenolik birləşmələr istehsal edir.

Şam, ağcaqayın, akasiya və digər növlər təhlükə qazları ifraz edir ki, bu da parasitoid həşəratları cəlb edir və onlar yarpaqları yeyən həşəratları məhv edir.

Bəzi şam növləri qonşu şamlarla dağ şam böcəyi infeksiyası barədə məlumat paylaşır və qonşu ağaclar öz kimyəvi müdafiəsini gücləndirir. Lakin iqlim stressi bu müqaviməti zəiflədə bilər. Araşdırmalar göstərir ki, Aleppo şamları quraqlıq zamanı şam uzunburun böcəyi hücumuna 75 faiz daha zəif cavab verir.

Samir
 

0