Niyə təyyarələrə həmişə sol tərəfdən minirik?

MARAQLI
23:13 / 24.02.2026
63

Təyyarə səyahətlərində diqqət çəkməyən, amma fərq edən hər kəsin maraqlandığı bir detalın sirri nəhayət açılıb. 

HİT.az xəbər verir ki, təyyarələrə eniş və minişlərin niyə həmişə sol tərəfdən edildiyinə dair tarixi və əməliyyat səbəbləri, aviasiya həvəskarlarının axtardığı cavabları ehtiva edir.

Sərnişinlərin təyyarələrə həmişə sol tərəfdən minməsi adəti əslində dənizçilik təcrübələrində kök salmış köhnə bir ənənədən qaynaqlanır. Gəmilərdə sükan avarı sağ tərəfdə (sağ bortda) yerləşdiyindən, sərnişin və yük təyyarələrinə minmə sol tərəfdən (liman tərəfində) həyata keçirilirdi. Bu təcrübə sonradan aviasiya sənayesinə də keçdi və kommersiya təyyarələrində sərnişin qapıları ənənəvi olaraq solda yerləşirdi.

Amma günümüzdə bu seçim yalnız tarixi ənənə ilə izah edilmir, həm də əməliyyat səmərəliliyi ilə bağlıdır.

Təyyarələrdə əslində sağ qapı da mövcuddur, amma təyyarənin sağ qapısından logistika yükləmələri həyata keçirilir. Məsələn, sərnişinlərə təqdim olunacaq yemək və içkilər sağdan yüklənir, sərnişinlər isə bu qarışıqlığa qarışmasın deyə giriş-çıxış sol tərəfdən aparılır.

Digər tərəfdən, pilotlar adətən təyyarələrin sol tərəfində oturduğu üçün, hava limanları da qapılarını və terminal bağlantılarını buna uyğun olaraq sol tərəfdə qururlar. Bu tənzimləmə pilotlara təyyarəni taksi edərkən və qapıya yanaşarkən məsafələri daha yaxşı qiymətləndirməyə imkan verir. Beləliklə, sərnişin körpülərinin istifadəsi və yer əməliyyatları həm asanlaşır, həm də təhlükəsizlik artır.

"United Airlines" 1930-40-cı illərdə qapılarını sağ tərəfə qoyma cəhdləri etsə də, sektorun ümumi olaraq sol tərəfdən minişi standart kimi qəbul etməsi səbəbilə dünya standartlarına uyğun olmaq məcburiyyətində qalıb. Bu uyğunluq həm hava limanı infrastrukturu, həm də uçuş əməliyyatlarının problemsiz işləməsi üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.

Samir
 

0