Yaponiyanın Osaka Universitetinin alimləri təmizləyici balıqların (Labroides dimidiatus) yeni və gözlənilməz davranışını aşkar ediblər. Bu kiçik balıqlar bəzi məməlilərin intellektinə bənzər davranış nümayiş etdirib.

Hit.az xəbər verir ki, bu barədə "SciTechDaily" yazır.

Bildirilir ki, tədqiqat zamanı alimlər balıqlara güzgü göstərdikdə, onlar yalnız öz əkslərini tanımayıblar, həm də onu qida parçası ilə qarşılıqlı əlaqədə istifadə ediblər. Tədqiqatçılara görə, bu, adətən balıqlarla əlaqələndirilməyən yüksək kognitiv mürəkkəblik səviyyəsinin göstəricisidir.

Alimlər hesab edirlər ki, təmizləyici balıqlar “gözlənilməz situasiyaları sınaya” bilərlər. Tədqiqatçılar bunu mürəkkəb düşüncə prosesi adlandırırlar, bu da ən çox yüksək intellektli dəniz məməlilərində, məsələn, delfinlərdə müşahidə olunur.

Eksperiment necə aparıldı

Eksperimentin əvvəlində alimlər balıqların bədəninə parazitə bənzər işarələr qoyublar. Hətta əvvəllər güzgü ilə qarşılaşmayan balıqlar da işarəni tapmaq və onu təmizləməyə çalışmaq üçün dərhal əkslərindən istifadə ediblər.

Üstəlik, balıqların reaksiyasının sürəti tədqiqatçıları təəccübləndirib. Bəzi balıqlar işarəni görən kimi ilk saat ərzində onu çıxarmağa çalışıblar.

“Əvvəlki güzgü tədqiqatlarında balıqlar bir neçə gün ərzində güzgüyə öyrəşir, sosial reaksiyalarını dayandırır, sonra işarə əlavə olunurdu. Bu tədqiqatda isə ardıcıllıq əksinə idi: əvvəlcə balıqlar işarələndi, sonra güzgü təqdim olundu. Balıqlar bədənində qeyri-adi bir şey olduğunu başa düşürdülər, amma görə bilmirdilər. Güzgü görünən kimi vizual məlumat təmin etdi və işarənin təmizlənməsi daha sürətli baş verdi”, deyə tədqiqat müəllifi Şumpey Soqava paylaşıb.

Alimlər bildirirlər ki, güzgü ilə bir neçə gün qarşılıqlı təsirdən sonra daha maraqlı davranışlar ortaya çıxdı. Bəzi balıqlar akvarium dibindən kiçik krevet parçası götürüb, üzərək onu güzgünün qarşısında buraxırdılar. Krevet aşağıya doğru hərəkət etdikdə, balıqlar əksində onun hərəkətini diqqətlə izləyirdilər. Balıqlar yenidən ağızları ilə şüşəyə toxunaraq krevetin əksdə necə hərəkət etdiyini müşahidə edirdilər.

Tədqiqatçılar bu davranışı “gözlənilməz situasiyaların sınağı” adlandırırlar. Balıqlar əkslərini öyrənmək üçün yalnız bədənlərindən istifadə etmək əvəzinə, xarici obyektin güzgü əksində necə davrandığını araşdırırdılar.

“Bu nəticələr göstərir ki, özünü tanıma yalnız güzgü testi keçmiş məhdud sayda növdə deyil, daha geniş taksonomik qruplar, o cümlədən balıqlar arasında da inkişaf etmiş ola bilər. Çox güman ki, güzgü vasitəsilə özünü tanıma bir çox növdə müşahidə ediləcək, burada güzgü alətləri artıq istifadə olunub”, deyə Soqava vurğulayıb.

Samir