Arılar heç də “heç kim baxmırmış kimi” rəqs etmir. Yeni tədqiqat göstərir ki, bu həşəratlar məşhur “yırğalanma rəqsini” auditoriyanın tərkibindən asılı olaraq dəyişdirirlər. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "discoverwildlife" yazır.

Qeyd olunur ki, arılar olduqca təsirli fiqurlar yarada bilir.

“Mürəkkəb yırğalanma rəqsi qarın hissəsinin ritmik hərəkəti ilə müşayiət olunan səkkiz fiquru formasında çevik hərəkətdir. Qida axtarışından qayıdan arılar bu rəqsi digər arılara məlumat ötürmək üçün icra edir. Rəqsin bucağı qidanın Günəşə nisbətdə istiqamətini, müddəti isə məsafəni göstərir”, deyə məqalədə bildirilir.

"Proceedings of the National Academy of Sciences" jurnalında dərc olunan tədqiqatda alimlər müşahidə ediblər ki, bəzi hallarda rəqs dəqiq və aydın olur, ötürülən məlumat isə asan başa düşülür. Lakin digər hallarda arı ritmi itirir və həm rəqs, həm də mesaj daha qeyri-müəyyən olur.

Bunun səbəbini öyrənmək üçün alimlər eksperiment aparıblar. Təcrübə zamanı qayıdan arıya rəqs etməyə icazə verilib və eyni zamanda auditoriya ilə manipulyasiya edilib.

Bir eksperimentdə müşahidəçi arıların bir hissəsi diqqətlə uzaqlaşdırılıb və nəticədə izləyicilərin sayı azalıb. Digərində isə adətən diqqətli olan yetkin arılar maraq göstərməyən gənc arılarla əvəz olunub. Hər iki halda rəqsin keyfiyyəti və ötürdüyü mesaj zəifləyib. Auditoriya balansı bərpa edildikdən sonra isə “çıxış” yenidən təsirli olub. Londonun Queen Mari Universitetindən Lars Çittka deyib:

“Tədqiqatımız göstərir ki, bal arıları sözün əsl mənasında kimsə onları izlədiyini bildikdə daha yaxşı rəqs edir. İzləyicilər az olduqda, ‘rəqqaslar’ dinləyici axtarmaq üçün dolaşır və onların siqnalları daha az aydın olur”.

Kaliforniya Universitetinin San-Dieqo kampusundan həmmüəllif Ceyms Ni vəziyyəti küçə çıxışı ilə müqayisə edib.

“Hər kəs küçə musiqiçilərinin və ifaçıların dəyişən auditoriyaya necə uyğunlaşdığını görüb. Pətəkdə biz bunun analoji halını müşahidə edirik”, deyə o bildirib.

Auditoriya azaldıqda və ya diqqətini itirdikdə, ifaçı bunu kompensasiya etmək üçün ünsiyyət tərzini dəyişir.

Tədqiqat göstərir ki, siqnalın dəqiqliyi yalnız göndəricinin motivasiyasından deyil, həm də qəbul edənlərin mövcudluğundan asılıdır.

“Belə geribildirim heyvan icmalarında, süni yaradılmış sürülərdə və digər paylanmış sistemlərdə vacib ola bilər. Çünki informasiyanın keyfiyyəti auditoriyanın dinamikasından asılı olaraq artıb-azala bilər”, deyə Ni vurğulayıb.

Araşdırma bir daha təsdiqləyir ki, kommunikasiya həm maraqlı auditoriya, həm də onun ehtiyaclarına uyğunlaşan ötürücü tələb edən dinamik ikitərəfli prosesdir.

Samir