İnsanlar xoşbəxtliyini artırmaq üçün nə edə bilər? Əgər siz əksər insanlar kimisinizsə, daha xoşbəxt olmaq ideyası sizi cəlb edir. Amma ikinci sual daha vacibdir: siz bunun mümkün olduğuna inanırsınızmı? Bəzi insanların sadəcə xoşbəxt doğulduğunu, digərlərinin isə yox olduğunu düşünürsünüzmü? Bu suala cavabınız böyük əhəmiyyət daşıya bilər.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə inc.com yazır.
Bu barədə Cənubi Koreyada Seul Milli Universitetinin alimləri tərəfindən 7000-dən çox insan üzərində aparılan yeni araşdırmada qeyd olunur. Tədqiqatçılar iştirakçıların xoşbəxtliyin anadangəlmə olub-olmadığına dair inanclarını ölçüblər. Bəzi iştirakçılar xoşbəxtliyin tamamilə dəyişə biləcəyini düşünürdülər, bəziləri isə bunun tamamilə fitri olduğunu hesab edirdi. Orta hesabla isə iştirakçılar xoşbəxtliyin dəyişə biləcəyinə inanmağa daha meylli idilər.
Daha sonra tədqiqatçılar iştirakçıların hipotetik hadisələrə və pandemiya kimi real vəziyyətlərə reaksiyalarını qiymətləndiriblər. Gözlənildiyi kimi, xoşbəxtliyin fitri olduğuna inananlar hadisələrin onların əhvalına ciddi təsir etməyəcəyini düşünürdülər. Xoşbəxtliyin dəyişə biləcəyinə inananlar isə hadisələrin onların emosional vəziyyətinə daha güclü təsir edəcəyini gözləyirdilər. Nəticədə məlum olub ki, xoşbəxtliyin əvvəlcədən müəyyən olunduğuna inanan insanlar ümumilikdə daha az xoşbəxtdirlər.
Tədqiqat həmçinin göstərib ki, xoşbəxtliklə bağlı inanclar özünü doğruldan proqnoza çevrilə bilər. Xoşbəxtliyin əvvəlcədən müəyyən edildiyinə inanan insanlar emosional vəziyyətlərini yaxşılaşdırmaqda daha çox çətinlik çəkiblər. Xoşbəxtliyin dəyişə biləcəyinə inananlar isə öz emosional səviyyələrini daha yaxşı tənzimləyə biliblər.
Lakin hər iki yanaşmada qismən həqiqət var. Araşdırmalar göstərir ki, xoşbəxtlik təxminən 50 faiz genetika ilə, 10 faiz həyat şəraiti ilə, 40 faiz isə insanın etdiyi seçimlərlə müəyyən olunur. Yəni, xoşbəxtliyin tamamilə dəyişməz və ya tamamilə dəyişkən olduğunu düşünmək qismən doğru, qismən yanlışdır.
Bununla belə, bir məqamı nəzərə almaq vacibdir: əgər insan xoşbəxtliyinin ən azı qismən özündən asılı olduğuna inanırsa, bu inancın gerçəyə çevrilmə ehtimalı artır. Bu, daxili və xarici nəzarət lokusu arasındakı fərqə də aiddir:
"Öz şəraitimizi dəyişmək gücümüzə nə qədər çox inanırıqsa, onları həqiqətən dəyişmək ehtimalımız da bir o qədər artır".
“Psychology Today” jurnalında yayımlanan məqalədə Massaçusets Amherst Universitetinin psixoloji və neyroloji elmlər üzrə fəxri professoru Syuzan Krauss Uitborn tövsiyə edir ki, insanlar öz fatalist və özünü məhdudlaşdıran inanclarını şübhə altına alsınlar. Sizi dünyaya mənfi baxan insanlar tərbiyə edibmi? Onlar sizin həyatı idarə etmə cəhdlərinizi zəiflədiblərmi? Uğursuzluq qorxusu sizdə formalaşıbmı?
Və ən vacib sual budur: xoşbəxtliyin idarə oluna biləcəyinə inanmağa başlasanız nə baş verə bilər? Və ya sadəcə bir müddət şübhənizi kənara qoyub sizi xoşbəxt edə biləcək bir şeyi sınasanız necə olar? Sınamaqla itirəcəyiniz heç nə yoxdur. Amma bəlkə də bir az xoşbəxtlik qazana bilərsiniz.
Samir
