Kanadalı alimlər müəyyən ediblər ki, ilk uşağın yeniyetməlik dövründə və ya 20 yaşların əvvəlində doğulması gələcəkdə daha aşağı təhsil səviyyəsi, daha az gəlir və daha zəif sağlamlıq göstəriciləri ilə əlaqəli ola bilər. 

HİT.az xəbər verir ki, tədqiqat “PLOS One” jurnalında dərc olunub.

Araşdırma psixoloq Cordan Makdonald və alim Devid Spid tərəfindən aparılıb. Onlar ilk övladın hansı yaşda doğulmasının həyatın sonrakı mərhələlərində təsirlərinin nə vaxt zəiflədiyini müəyyənləşdirməyə çalışıblar.

Tədqiqat üçün Kanada sosial sorğusunda iştirak edən 6,2 mindən çox yetkin şəxsin məlumatlarından istifadə olunub. Alimlər ilk bioloji uşağın doğulduğu yaşı təhsil səviyyəsi, gəlir, fiziki və psixi sağlamlıq, eləcə də ümumi həyat məmnunluğu ilə müqayisə ediblər.

Nəticələr göstərib ki, ən ciddi çətinliklər 16 yaşında valideyn olan şəxslərdə müşahidə edilib. Onların yalnız təxminən 40 faizi orta və ya ali təhsil alıb. Valideynlik yaşı artdıqca təhsil alma ehtimalı da yüksəlib və bu göstərici təxminən 31 yaşdan sonra sabitləşib.

Oxşar tendensiya gəlir səviyyəsində də müşahidə olunub. Yeniyetmə yaşda valideyn olan şəxslər daha çox illik 25 min Kanada dollarından az qazanan qruplara daxil olub. 26–31 yaş arasında valideyn olanlarda isə gəlir göstəriciləri tədricən yaxşılaşıb.

Ən yüksək gəlir qrupuna (125 min Kanada dollarından çox) düşmə ehtimalı təxminən 29 yaşda valideyn olanlarda daha yüksək olub.

Araşdırma həmçinin göstərib ki, erkən valideynlik sonrakı yaşlarda fiziki sağlamlığın özünü qiymətləndirməsinə də mənfi təsir edə bilər. Bu təsir yaş artdıqca zəifləyir və təxminən 26 yaşdan sonra sabitləşir.

Bununla belə, ümumi həyat məmnunluğu göstəricisi valideynlik yaşından demək olar ki, asılı olmayıb — iştirakçıların əksəriyyəti həyatlarını yüksək qiymətləndirib.

Makdonald bildirib ki, “insan nə qədər erkən valideyn olursa, təhsili yarımçıq qalmaq, karyera gecikməsi və uzunmüddətli maliyyə çətinlikləri riski bir o qədər artır”.

Müəlliflərin fikrincə, bu nəticələr gənc valideynlərin “uğursuzluğa məhkum” olması demək deyil. Əksinə, ailə, cəmiyyət və dövlət dəstəyinin vacibliyini göstərir.

Alimlər əlavə edirlər ki, erkən valideynlik təhsil və karyera kimi mühüm həyat mərhələlərinin yarımçıq qalmasına səbəb ola bilər və bu da insanın uzun illər eyni sosial-iqtisadi vəziyyətdə “ilişib qalmasına” gətirib çıxara bilər.

Samir