İtaliya Diaqnostika Mərkəzinin alimləri yumurta və qırmızı ətin həddindən artıq istehlakının bağırsaqlarda Altsheymer xəstəliyi və insult riski ilə əlaqəli TMAO birləşməsinin istehsalını artırdığını təsdiqləyiblər.
HİT.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Metabolite" jurnalında dərc olunub.
Tədqiqatçılar izah edib ki, insan bağırsaq mikrobiotası qida komponentlərinin emalında, xüsusilə sağlamlığa təsir edən metabolitlərin istehsalında mühüm rol oynayır. Belə birləşmələrdən biri trimetilamin N-oksid (TMAO) bağırsaq bakteriyaları qırmızı ət, yumurta və süd məhsullarında olan xolin və karnitini parçalayanda əmələ gəlir.
Yüksək TMAO konsentrasiyası bütün səbəblərdən ölüm və ürək-damar xəstəlikləri riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Trimetilamin N-oksidin bədənə hansı təsirləri olduğunu öyrənmək üçün alimlər mövzu ilə bağlı əvvəllər dərc edilmiş bir sıra araşdırmaları təhlil ediblər.
Nəticələr göstərib ki, TMAO orqanizmdə lipid və xolesterin mübadiləsini pozaraq ürək-damar xəstəliklərinin inkişafına kömək edir. Bu maddə həm də sitoplazmasında kiçik yağ damcılarını toplaya bilən köpük hüceyrələrinin - makrofaqların meydana gəlməsinə kömək edir. Köpük hüceyrələr aterosklerotik lezyonlarda mühüm faktordur.
TMAO həmçinin trombositlərin, laxtalanmadan məsul olan qanın elementlərinin hiperreaktivliyinə səbəb olur. Bu xüsusiyyət tromboz riskini və insult kimi təhlükəli nəticələrini daha da artırır.
Tədqiqat həmçinin trimetilamin N-oksidin artıqlığının koqnitiv pozğunluqlarla əlaqəli olduğunu müəyyən edib. Bu birləşmə beyində beta-amiloid və tau proteininin yığılmasına səbəb olur - Altsheymer xəstəliyinin markerləri. Bundan əlavə, TMAO damarların zədələnməsinə və neyroinflamasiyaya səbəb olan oksidləşdirici stressi təşviq edir.
Alimlər qeyd ediblər ki, qırmızı ət, yumurta və süd məhsulları yemək TMAO səviyyəsini artırır, meyvə, tərəvəz və digər liflə zəngin qidalar isə əksinə azalır.
Samir