İspaniya Milli Xərçəng Araşdırma Mərkəzinin (CNIO) alimləri müəyyən ediblər ki, yüksək yağlı pəhriz siçanlarda döş xərçənginin metastazını təşviq edir.
HİT.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Nature Communications" (NatCom) jurnalında dərc olunub.
Xərçəngin digər orqanlara yayılması üçün bir çox xərçəng hüceyrələri birincil şişi tərk etməli, qan dövranı ilə hərəkət etməli və başqa orqanda yerləşib çoxalmalıdır. Alimlərin fikrincə, bəzən ilkin şiş əvvəlcədən "kəşfiyyatçılar" göndərir - hədəf orqanı dəyişdirən və şiş hüceyrələrinin cəmləşdiyi yuvanın analoqunu hazırlayan molekullar. Bu yığılma metastazların ən çox meydana gəldiyi "premetastatik niş" adlanır.
Yeni bir araşdırma pəhrizdəki artıq yağın bu prosesi sürətləndirə biləcəyini müəyyən edib. Alimlər müəyyən ediblər ki, yüksək yağlı pəhrizdə döş xərçəngi olan siçanların ağciyərlərində metastazdan əvvəl boşluqlar əmələ gəlmə ehtimalı daha yüksəkdir. Təcrübə zamanı məlum olub ki, yağlar trombositlərin aktivliyini və qanın laxtalanmasını artırır. Bundan əlavə, bu pəhriz ağciyər toxuması hüceyrələrini bir-birinə "yapışdıran" bir protein olan fibronektin aktivləşdirir.
Həmçinin müəyyən edilib ki, kök siçanlarda ilkin şişdən ayrılmış xərçəng hüceyrələri çoxlu sayda trombositlə əhatə olunub. Tədqiqatçılar irəli sürürlər ki, trombositlər şiş hüceyrələrinin ətrafında “zireh” əmələ gətirir, immun sisteminin onları effektiv şəkildə tanımasına və məhv etməsinə mane olur.
Oxşar təsir təkcə siçanlarda deyil, insanlarda da müşahidə olunur: piylənmə və ya qan laxtalanmasının artması ilə döş xərçəngi olan xəstələrdə beş il ərzində xəstəliyin təkrarlanma riski artır.
Samir