Pilləkənlə qalxarkən bir çox insan təngnəfəslik hiss edir və bu hal yaşdan və fiziki hazırlıq səviyyəsindən asılı olmayaraq müşahidə oluna bilər.
HİT.az xəbər verir ki, mütəxəssislər “HuffPost” nəşrinə açıqlamalarında bu vəziyyətlə bağlı diqqət yetirilməli məqamları izah ediblər.
Bildirilir ki, təngnəfəslik bəzən normal sayılsa da, bəzi hallarda narahatlıq üçün səbəb ola bilər. Qeyd olunur ki, pilləkənlə qalxmaq orqanizm üçün düz səthdə yeriməkdən daha çətindir və bu zaman təngnəfəslik yaranması təbii hal hesab olunur.
“Yük artdıqca bədənin işi də güclənir — oksigenə və ağciyərlərin ventilyasiyasına ehtiyac artır”, deyə Luizvill Universitetinin ailə və idman təbabəti üzrə həkimi Ketrin Polgirs bildirib.
Fiziki hazırlıq üzrə mütəxəssis Karl Erikson isə əlavə edib ki, əgər insan bir-iki dəqiqə ərzində təngnəfəslik hiss edir, lakin sonra nəfəsi asanlıqla bərpa olunursa, bu narahatlıq doğurmur.
“Bu tamamilə normaldır. Siz, əslində, bədəninizi yuxarı qaldırırsınız. Pilləkənlə qalxarkən çömbəlmə və ya addımvari hərəkətlər edirsiniz. Bu isə adi yerimədən daha çox güc tələb edir”, deyə Erikson vurğulayıb.
Məqalədə qeyd olunur ki, təngnəfəslik dərəcəsi müxtəlif ola bilər. Məsələn, pilləkənlə qaçaraq və ya ağır çamadanla qalxan insan daha çox təngnəfəs olacaq, nəinki asta templə qalxan biri. Həmçinin bəzi insanlar bu hissi digərlərinə nisbətən daha az fərq edə bilərlər.
“Əgər siz peşəkar idmançısınızsa, məsələn, amerikalı basketbolçu Keytlin Klarkın pilləkənlə qalxarkən təngnəfəs olacağına şübhə edirəm. Amma orta yaşlı, orta statistik insan üçün — xüsusilə də ABŞ-da, daha çox oturaq həyat tərzi sürüldüyünü nəzərə alsaq — cəmi bir mərtəbə pilləkən qalxarkən təngnəfəslik hiss etmək tamamilə normal ola bilər”, deyə Polgirs bildirib.
Bununla yanaşı, əgər insan təngnəfəsliyin uzun müddət davam etdiyini müşahidə edirsə, bu halda həkimə müraciət etmək tövsiyə olunur. Polgirs əlavə edib ki, əvvəllər olmayan və sonradan yaranan təngnəfəslik də mütləq həkimlə məsləhətləşilməlidir, çünki bu, gizli bir sağlamlıq probleminin əlaməti ola bilər.
“Fiziki dözümlülükdə dəyişiklik müşahidə olunursa, biz həkimlər xəstəni diqqətlə yoxlamalı və yanaşı xəstəlikləri istisna etməliyik ki, ona mümkün qədər sağlam həyat tərzi sürməyə kömək edək”, deyə o qeyd edib.
Məlumata görə, ürək çatışmazlığı, piylənmə, xroniki ağciyər xəstəlikləri, siqaret çəkmə, xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi və hətta anemiya pilləkənlə qalxdıqdan sonra hiss edilən təngnəfəsliyi daha da gücləndirə bilər.
“Bərpa üçün tələb olunan vaxt da yaxşı göstəricidir”, deyə Erikson vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, pilləkənlə qalxdıqdan sonra bir-iki dəqiqə ərzində nəfəsin sürətlənməsi normaldır. “Amma bu vəziyyət üç dəqiqədən çox və ya uzun müddət davam edərsə, artıq narahatlıq doğurur”, deyə o izah edib.
Polgirs həmçinin bildirib ki, təngnəfəsliklə yanaşı sinə ağrısı, baş ağrısı və ya görmədə dəyişikliklər müşahidə olunarsa, bu təhlükəli əlamət sayılır və mütləq həkimə bildirilməlidir.
Samir
