Niyə immunitet vərəm ilə mübarizə apara bilmir? - Alimlər açıqladı

SAĞLAMLIQ
17:32 / 14.01.2026
61

İmmunitet reseptoru dectin-1, normal şəraitdə infeksiyalardan qoruyur, amma vərəm törədicisi Mycobacterium tuberculosis bu reseptordan orqanizmdə yaşamaq üçün istifadə edir. Bu nəticəyə Frensis Krik İnstitutu alimləri gəlib. 

HİT.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Science Immunology" (SciIm) jurnalında dərc olunub.

Vərəm hələ də dünyada ən ölümcül bakterial infeksiyalardan biridir və hər il təxminən 1,5 milyon insanın həyatına son qoyur. İnfeksiya bakteriyalar ağciyərlərə daxil olduqda başlayır və immun hüceyrələri – makrofaqlar tərəfindən tutulur. Bu hüceyrələr patogenləri tanımaq üçün səthlərindəki xüsusi reseptorlardan istifadə edirlər. Onlardan biri olan dectin-1 göbələk infeksiyalarına qarşı qorunmada mühüm rol oynayır.

Beynəlxalq tədqiqat qrupu göstərdi ki, vərəmə yoluxduqda bu mexanizm fərqli işləyir. Bakteriyaları məhv etmək əvəzinə, dectin-1 vasitəsilə göndərilən siqnallar patogenin hüceyrə daxilində yaşamasına və çoxalmasına kömək edir. Bu yol bloklandıqda, həm insan, həm də siçan immun hüceyrələri infeksiyanı əhəmiyyətli dərəcədə daha effektiv şəkildə dayandırır. Hətta dectin-1 olmayan siçanlar vərəmə yoluxmaya qarşı nəzərəçarpacaq dərəcədə davamlı olmuşdular.

Alimlər həmçinin bakteriyanın bu mexanizmi necə “işə saldığını” müəyyən ediblər. Mycobacterium tuberculosis xüsusi bir molekul – α-qlükan istehsal edir, bu molekul dectin-1 ilə birləşir və patogen üçün faydalı reaksiyaları başladır. Beləliklə, bakteriya əslində immun sisteminin elementini özünün yaşaması üçün alət kimi istifadə edir.

Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, bu kəşf vərəm xəstəliyinin insanlar və heyvanlarda sürətlə yayılmasının səbəbini izah etməyə kömək edir. Gələcəkdə bu məlumatlar infeksiyanın profilaktikası və müalicəsi üçün yeni yanaşmaların əsası ola bilər – məsələn, bakteriyanın orqanizmə qarşı çevirməyi öyrəndiyi immun yollarına hədəflənmiş müdaxilə vasitəsilə.

Samir
 

0