Ekran qarşısında vaxtın valideynlərlə birgə oxumaqla əvəz edilməsi, hətta "təhsil" rəqəmsal məzmunla müqayisədə belə, kiçik uşaqlarda dil və sosial-emosional bacarıqların yaxşılaşması ilə əlaqələndirilir. Bu, Çin tədqiqatçılarının gəldiyi nəticədir. 

HİT.az xəbər verir ki, tədqiqat "İnsan Davranışında Kompüterlər" (CHB) jurnalında dərc edilib.

Bu gün ekranlar ailələr üçün gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib və valideynlər daim övladlarının vaxtlarını necə keçirəcəyinə qərar verməklə üzləşirlər. 24 saatlıq bir gün 24 saatla məhdudlaşdığı üçün hər bir fəaliyyətin "fürsət dəyəri" var: ekran qarşısında vaxt oxumağı, oynamağı və ya üz-üzə ünsiyyəti əvəz edir. Yeni tədqiqatın müəllifləri xüsusilə bu əvəzetmə effektinə diqqət yetiriblər.

Şimal-Qərb Normal Universitetindən Şifeng Linin rəhbərlik etdiyi bir qrup, müxtəlif fəaliyyətlər arasında vaxtın yenidən bölüşdürülməsinin uşaqların inkişafına necə təsir etdiyini araşdırıb. Tədqiqatda Lanzhou şəhərində 3-6 yaş arası 202 uşaq bağçası uşağı və onların valideynləri iştirak edib. Böyüklər uşaqların ekranlardan istifadə etməyə, valideynləri ilə oxumağa və ya onlarla oynamağa sərf etdikləri gündə neçə dəqiqəni qeyd ediblər.

Ekran vaxtı kateqoriyalara bölünüb: təhsil və əyləncəli məzmun, eləcə də valideynlərlə müstəqil və ortaq baxış. Uşaqların inkişafı fonoloji və orfoqrafik məlumatlılıq, obyekt adlandırma sürəti və emosiyaların və sosial normaların anlaşılması üzrə standart testlərdən istifadə etməklə qiymətləndirilib.

Tədqiqatçılar təhlilləri üçün izotemporal əvəzetmədən istifadə ediblər. Bu statistik yanaşma, məsələn, 15 dəqiqə ekran vaxtı 15 dəqiqə oxu ilə əvəz edildikdə, ümumi fəaliyyəti dəyişdirmədən nə baş verdiyini qiymətləndirməyə imkan verir.

Nəticələr göstərib ki, valideynlərlə ortaq oxu ən faydalı fəaliyyət olub. Böyüklərlə daha çox oxuyan uşaqlar daha yaxşı dil bacarıqları və daha yüksək sosial-emosional bacarıq nümayiş etdiriblər. Əksinə, ekran vaxtının artması bu şkalalarda daha aşağı ballarla əlaqələndirilib.

Müəlliflər qarşılıqlı əlaqənin keyfiyyətinin rol oynadığını irəli sürürlər. Oxumaq dialoq, suallar, izahatlar və personajların emosiyaları haqqında müzakirələr üçün şərait yaradır, rəqəmsal cihazlar isə çox vaxt "əks-əlaqə"ni ələ keçirərək yetkinlərin iştirakını azaldır.

Samir