Görünməzlik yarışı döyüş təyyarələri üçün həmişə əsas prioritetlərdən biri olub. Lakin çinli alimlər bu sahədə tamamilə fərqli yanaşma ortaya qoyublar. 

HİT.az xəbər verir ki, illərdir radarlar səmadakı metal obyektləri aşkar etmək üçün görünməz radio siqnalları göndərir və bu siqnallar təyyarəyə dəyib geri qayıtdıqda onun mövqeyini ifşa edir. Mövcud “xəyal təyyarəsi” texnologiyaları əsasən bu siqnalları udmaq və ya başqa istiqamətə yönəltməklə təyyarəni radarda kiçik obyekt kimi göstərməyə çalışır.

Çindən yayılan son hesabatlar isə düşmən radar siqnallarını təhlükə olmaqdan çıxarıb, təyyarənin öz sistemlərini qidalandıran enerji mənbəyinə çevirməyi hədəfləyir. Yəni təyyarəyə dəyən hər radar dalğası onu ələ vermək əvəzinə, batareyasını dolduran bir “yanacağa” çevrilə bilər.

Bu inqilabi ideyanın əsasını “Yenidən konfiqurasiya olunan ağıllı səth” (RIS) texnologiyası təşkil edir. Alimlər təyyarənin xarici səthini minlərlə kiçik və proqramlaşdırıla bilən elementdən ibarət ağıllı qatla örtməyi planlaşdırırlar. Bu səth üzərinə düşən radio dalğalarını təkcə udmur, eyni zamanda onları manipulyasiya edərək elektromaqnit enerjisinə çevirir. Ənənəvi üsullarda bu siqnallar istiliyə çevrilib havaya qarışırdısa, yeni dizaynda enerji daxili dövrələrə yönləndirilir və təyyarənin elektrik sisteminə ötürülür.

Bu texnologiyanın reallaşmasında 6G şəbəkə infrastrukturunun yaratdığı imkanlar həlledici rol oynayır. Hələ ilkin mərhələdə olan 6G təkcə internet sürətini artırmır, həm də fiziki dünyadakı obyektlərin rəqəmsal mühitlə millisaniyə səviyyəsində əlaqə qurmasına imkan verir. Mütəxəssislər hesab edir ki, RIS dəstəkli rabitə sistemləri 6G ilə birləşdikdə təyyarəyə yalnız enerji təmin etməyəcək, eyni zamanda onun müşahidə və sensor imkanlarını da kəskin şəkildə artıracaq. Bu isə təyyarənin həm enerjini düşməndən almasına, həm də ətraf mühiti daha dəqiq şəkildə skan etməsinə şərait yaradır.

Hazırda bütün bu inkişaflar nəzəri mərhələdə olsa da, hərbi texnologiyalarda qüvvələr balansını kökündən dəyişə bilər. Çinin son illərdə robot itlər və süni intellektlə dəstəklənən döyüş sistemləri üzərində apardığı intensiv işlər nəzərə alındıqda, bu cür layihələrin yalnız kağız üzərində qalmayacağı ehtimal edilir. Əlbəttə, 6G şəbəkəsinin qlobal miqyasda yayılması və bu qədər mürəkkəb ağıllı səthin döyüş təyyarəsinin gövdəsinə inteqrasiyası illər tələb edəcək. Lakin bu baş verdiyi halda, bir zamanlar döyüş təyyarələrinin ən böyük kabusu olan radarlar, onların ən böyük güc mənbəyinə çevrilə bilər.

Samir