Gündəlik işlərlə çətinlik çəkən insan üçün kofe “yenidən yüklənməyə” kömək edə bilər. O, beyin fəaliyyətini aktivləşdirir, diqqəti artırır və əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır. Bir neçə böyük araşdırma göstərib ki, kofe istehlakı depressiya riskinin azalması ilə əlaqəlidir.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "The New York Times" (NYT) yazıb. 

Lakin psixiatr Ma-Li Vonqun sözlərinə görə, bu kofenin depressiyanı qarşısını aldığını və ya müalicə etdiyini sübut etmir.

Kofe insanı necə daha xoşbəxt edir?

"Buna baxmayaraq, kofein stimulyatordur: o, beyində dopamin siqnalını gücləndirir və insanı enerjili, ayıq və aktiv hiss etdirir", deyə psixiatr Ramin Mocztabay bildirib.

Yəqin ki, elə buna görə də kofe qısa müddətli əhval-ruhiyyə yüksəlməsi ilə bağlıdır, xüsusilə oyanışdan sonrakı ilk bir neçə saatda.

“Kofein ən yaxşı əhval-ruhiyyəni o zaman yüksəldir ki, siz hansısa çatışmazlıq içindəsiniz – yuxusuzluq, mürəkkəb layihə üzərində işləmək və ya adi bir fincan kofe üçün tələsik”, deyə psixoloq Laura Kjuliano bildirib.

Lakin ekspertlər qeyd ediblər ki, beynimiz kofe istehlakına alışır və zamanla onun təsirinə qarşı həssaslıq azalır. "Buna görə də müntəzəm kofe içənlərdə əhval-ruhiyyə yaxşılaşması sadəcə çəkilmə simptomlarının – yorğunluq və baş ağrısı kimi – yüngülləşməsi ola bilər", deyə Kjuliano əlavə edib.

Yəni gündəlik bir fincan kofe sadəcə sizi normal vəziyyətə qaytara bilər, amma depressiyadan çıxmaq hələ də həqiqi zövq gətirir.

Kjuliano qeyd edib ki, həqiqi əhval-ruhiyyə yüksəlməsi, ehtimal ki, yalnız nadir hallarda kofe içənlərdə baş verir, çünki onların kofeinə qarşı tolereetmə səviyyəsi hələ formalaşmayıb.

Əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmaq üçün nə qədər kofe lazımdır?

Həqiqi əhval-ruhiyyə yaxşılaşması olsun, ya da sadəcə çəkilmə simptomlarının yüngülləşməsi, kofe istehlakı faydalı ola bilər. Amma təsir, çox güman ki, içilən miqdardan asılıdır. "Əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmaq üçün optimal doza bir-iki fincandır", deyə Mocztabay bildirib. Çox az kofe əhəmiyyətli təsir göstərməyə bilər, çox miqdarda isə narahatlıq və həyəcan yarada bilər.

Kimin kofe içməsi tövsiyə olunmur?

Bəzi insanlar üçün hətta bir fincan kofe də psixi sağlamlığı pisləşdirə bilər – xüsusilə onlar həyəcanlıdırsa və ya kofeni gecə içirlərsə, bu yuxu keyfiyyətinə təsir göstərə bilər. Buna görə də yuxudan 6-12 saat əvvəl kofe içməmək məsləhətdir. Bəzi həkimlər ümumilikdə həyəcan hiss edən insanlara kofe istehlakını azaltmağı tövsiyə edirlər.

12 yaşdan kiçik uşaqlar kofedən uzaq durmalıdır, 12-18 yaş arası isə istehlakı məhdudlaşdırmalıdır.

Bəzi dərmanlar, o cümlədən stimulyatorlar və bəzi psixotrop preparatlar qəbul edən insanlar kofe ilə əlaqədar həkimlə məsləhətləşməlidir, çünki bu, yan təsirlərin riskini artıra bilər.

Epidemioloq Hunli Çen depressiya simptomları varsa həkimə müraciət etməyi tövsiyə edib, çünki kofe dərman deyil. Lakin onun sözlərinə görə, əgər insanın psixi sağlamlığı qaydasındadırsa, əhval-ruhiyyəyə gəldikdə isə, bir-iki fincan kofe onu yalnız yaxşılaşdıra bilər: “Əgər bu sizin vərdişinizdirsə və sizə uyğundursa, bu əladır".

Vonq isə əlavə edib ki, əgər insan kofe içmirsə, kiçik bir əhval-ruhiyyə yüksəlişi üçün başlamaq lazım deyil. Bunun əvəzinə yaxşı yatmaq, aktiv ünsiyyət, fiziki hərəkət tövsiyə olunur – bunlar psixi sağlamlıq üçün daha əhəmiyyətlidir: "Əhval-ruhiyyənizi yaxşılaşdırmaq istəyirsinizsə, idmanla məşğul olmağa başlamalısınız".

Samir