Yumurta və qızıl balıq – yüksək zülal mənbəyi olan qidalar olub, ürək sağlamlığı mövzusunda tez-tez qeyd edilir.
Hit.az xəbər verir ki, "Verywellhealth" portalının materialına əsasən, diyetoloq Suzanna Fişer bu məhsulların xolesterin və qan təzyiqinə fərqli təsirlərini açıqlayıb.
Yumurta və qızıl balıq xolesterin necə təsir edir?
Bir yumurtada, əsasən sarısında, təxminən 185 milliqram xolesterin var. Buna görə uzun müddət insanlara yumurtadan uzaq durmaq tövsiyə olunurdu. Lakin 2023-cü ildə "Journal of Nutritional Science" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, qida vasitəsilə alınan xolesterin qan xolesterinin səviyyəsinə o qədər də təsir etmir.
Sağlam insanların əksəriyyəti üçün yumurta istehlakı "pis" xolesterini (LDL – aşağı sıxlıqlı lipoprotein) əhəmiyyətli dərəcədə artırmır. Əksinə, yumurta "yaxşı" xolesterini (HDL – yüksək sıxlıqlı lipoprotein) artıraraq qanda xolesterinin xaric olunmasına kömək edə bilər.
Bəzi insanlarda, xüsusilə diabet xəstələri və ya müəyyən genetik xüsusiyyətləri olanlarda, çox yumurta yemək LDL səviyyəsini yüksəldə bilər.
Qızıl balıq isə xolesterinə fərqli təsir göstərir. Onun tərkibində doymuş yağ az, omeqa-3 yağ turşuları isə çoxdur. 2024-cü ildə "Frontiers" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, omeqa-3 trigliserid səviyyəsini azaldır – bu, qan yağının bir növüdür və ürək xəstəliklərinə səbəb ola bilər. Həmçinin, omeqa-3 LDL xolesterin və iltihabı azaldır.
Beləliklə, qızıl balıq yüksək xolesterindən əlavə qoruma təmin edə bilər.
Yumurta və qızıl balıq qan təzyiqinə necə təsir edir?
Qan təzyiqinə bir çox faktor təsir edir, o cümlədən duz istehlakı. Yumurtada natrium təbii olaraq az olduğundan, onların istehlakı qan təzyiqinin nəzarətində faydalıdır. Amma duzla yeyildikdə bu fayda azalır.
2016-cı ildə "Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, yumurta yüksək keyfiyyətli zülal təmin edir, uzun müddət toxluq hissi yaradır və əzələ sağlamlığını qoruyur. Bunlar da arterial təzyiqin nəzarətində vacibdir.
Yumurtada həmçinin az miqdarda kalium var – bu mineral natrium səviyyəsinin balanslaşdırılmasına kömək edir.
Qızıl balıq isə qan təzyiqinə daha güclü təsir göstərir. Omeqa-3 yağları qan damarlarını rahatlaşdırır, qan dövranını yaxşılaşdırır və zamanla arterial təzyiqi azalda bilər.
Qızıl balıqda həmçinin kalium və maqnezium var – bu minerallar sağlam təzyiqi dəstəkləyir. Hipertoniya xəstələri və ya təzyiqin qarşısını almaq istəyənlər üçün qızıl balıq yumurtadan daha faydalı ola bilər.
Yumurta və qızıl balığın digər faydaları
Yumurta vitamin və minerallarla zəngindir: B12 vitamini, selenium, yod, xolin, D vitamini. D vitamini sümük sağlamlığı və immunitet üçün faydalıdır.
Qızıl balıqda da D vitamini var, omeqa-3 yağları isə beyin sağlamlığını, oynaq sağlamlığını dəstəkləyir və iltihabı azaldır.
Maksimum fayda üçün bu məhsulları düzgün qəbul etmək vacibdir: yumurtanı çox yağlı şəkildə bişirməmək və işlənmiş ət ilə birləşdirməmək; qızıl balığı isə qızartmaq əvəzinə sobada bişirmək daha yaxşıdır.
Nəticə
Xolesterin və qan təzyiqini azaltmaq istəyirsinizsə, omeqa-3 yağları səbəbindən qızıl balıq daha faydalı ola bilər. Lakin bu, yumurtanın zərərli olduğu demək deyil. Çox insan üçün yumurta müntəzəm istehlak oluna bilər, ürəyə zərər vermədən.
Ən yaxşı seçim isə yalnız bir məhsul deyil, müxtəlif qidalardan ibarət balanslı pəhrizdir: tərəvəzlər, meyvələr, tam dənli məhsullar və faydalı yağlar. Bu, ürəyinizi qorumağın ən effektiv yoludur.
Samir
