Alimlər müəyyən ediblər ki, sağlamlığın pisləşməsi ilə bağlı güclü narahatlıq keçirən qadınlar molekulyar səviyyədə daha sürətlə qocalır. Bu nəticəyə epigenetik yaşlanma markerlərini təhlil etdikdən sonra gəlinib. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Psychoneuroendocrinology” jurnalı yazıb.

Yaş indi yalnız yaşanan illərin sayı kimi deyil, həm də bioloji proses kimi qiymətləndirilir. Eyni təqvim yaşına malik insanların bioloji qocalması fərqli sürətlə baş verə bilər – bu, hüceyrələrin vəziyyətindən asılıdır. Belə fərqləri qiymətləndirmək üçün alimlər epigenetik “saatlar”dan istifadə edir, bu, DNT metilləşməsindəki dəyişikliklərə əsaslanır – genlərin fəaliyyətini tənzimləyən kimyəvi işarələr.

Əvvəlki tədqiqatlar göstərmişdi ki, xroniki stress və psixoloji narahatlıq bioloji qocalmanı sürətləndirə bilər. Lakin yaşlanmaya xas narahatlığın təsiri hələ az öyrənilmişdi. Bu narahatlıq sağlamlığın pisləşməsi, fiziki cazibənin azalması və reproduktiv imkanların itirilməsi ilə bağlı qorxuları əhatə edir – qadınların xüsusi sosial təzyiq altında olduğu sahələrdir.

Nyu York Universitetinin Qlobal İctimai Sağlamlıq Məktəbindən Marian Rodriguezin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu 726 qadının MIDUS adlı geniş Amerika tədqiqatındakı məlumatlarını analiz edib. İştirakçılar qan analizləri verib və psixoloji vəziyyətləri ilə bağlı suallara cavab veriblər.

Alimlər narahatlığı üç istiqamətdə qiymətləndiriblər: sağlamlığın pisləşməsi qorxusu, görünüşlə bağlı narahatlıq və reproduktiv yaşlanmaya bağlı narahatlıq. Bioloji yaş isə iki epigenetik alqoritm vasitəsilə müəyyən olunub, onlardan biri DunedinPACE-dir və orqanizmin hazırkı yaşlanma sürətini qiymətləndirməyə imkan verir.

Təhlil göstərib ki, məhz sağlamlıqla bağlı narahatlıq bioloji qocalmanın sürətini artırır. Sağlamlıq problemləri və fiziki zəifləmə barədə daha çox narahat olan qadınlarda hüceyrələrin qocalma sürəti daha yüksək olub, mövcud xroniki xəstəliklərdən asılı olmayaraq.

Görünüş və reproduktiv yaşla bağlı qorxular isə statistik əhəmiyyətli əlaqə göstərməyib. Alimlərin fikrincə, bu qorxular zamanla azalır, lakin sağlamlıqla bağlı narahatlıq yaş artdıqca güclənir.

Samir