Valideynlərdə kariyes, kövrək dişlər və ya diş daşı kimi problemlərin olması uşaqlarda da eyni vəziyyətin mütləq yaranacağı anlamına gəlmir. Bununla belə, bəzi stomatoloji xüsusiyyətlərə genetik meyillilik irsən ötürülə bilər.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə ortoped-stomatoloq, cərrah və implantoloq Artem Koryakin gazeta.ru-ya açıqlamasında bildirib.

Onun sözlərinə görə, irsən xəstəliklərin özü deyil, dişlərin anatomik xüsusiyyətləri ötürülür. Bunlara dişlərin ölçüsü və forması, mina qatının rəngi, dişləmənin quruluşu, çeynəmə səthindəki təbii oyuqların (fissurların) dərinliyi daxildir.

“Dişlərin quruluşu və forması, mina qatının rəngi, dişləmənin xüsusiyyətləri genetik olaraq ötürülə bilər. Lakin kariyes valideynlərdən uşağa keçmir. Sadəcə bəzi amillər müəyyən xəstəliklərin inkişafına meyillilik yarada bilər”, deyə həkim bildirib.

Koryakin qeyd edib ki, genetika dişlərin kariyesə davamlılıq səviyyəsini də müəyyən edə bilər. Bu göstərici aşağı olduqda, insan diş gigiyenasına düzgün riayət etsə belə, dişlər çürüməyə daha həssas ola bilər.

Araşdırmalar göstərir ki, bəzi gen variantları kariyes riskinin daha yüksək olmasını əvvəlcədən müəyyən etməyə imkan verir.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, dərin fissurlar da irsi xüsusiyyət daşıya bilər. Belə oyuqlarda qida qalıqları daha asan toplanır və bu da kariyes riskini artırır.

Həmçinin düzgün olmayan dişləməyə genetik meyillilik olduqda, barmaq sorma kimi zərərli vərdişlər bu problemin daha tez formalaşmasına səbəb ola bilər.

“Belə xüsusiyyətlərə malik şəxslərin hər üç aydan bir stomatoloq müayinəsindən keçməsi, peşəkar ağız gigiyenası və flüorlaşdırma prosedurlarından istifadə etməsi tövsiyə olunur”, deyə həkim vurğulayıb.

Koryakin əlavə edib ki, yaxın qohumlarda adentiya – yəni daimi dişlərin rüşeymlərinin olmaması müşahidə olunubsa, bu xüsusiyyət uşaqlarda da yarana bilər. Bunun qarşısını almaq mümkün olmasa da, erkən diaqnostika vacibdir. Onun sözlərinə görə, 6–7 yaşda aparılan ortopantomoqramma vasitəsilə daimi dişlərin rüşeymlərini qiymətləndirmək mümkündür. Əgər onlar yoxdursa, süd dişlərini mümkün qədər uzun müddət qorumaq tövsiyə edilir.

Stomatoloq bildirib ki, bəzi nadir irsi xəstəliklər diş minasının və dentinin quruluşuna təsir göstərir. Bunlardan biri də amelogenez pozğunluğudur. Bu halda diş minası düzgün formalaşmır, dişlərin rəngi dəyişir və onlar daha kövrək olur.

Ekspertin sözlərinə görə, müasir genetik testlər kariyes və parodontit riskini, iltihabi proseslərə meyilliliyi, həmçinin müalicədən sonra toxumaların bərpa sürətini qiymətləndirməyə imkan verir.

Samir